THÁI NGUYÊN

Tổ công nghệ số cộng đồng - cầu nối đưa công nghệ đến gần người dân

Ở nhiều khu dân cư, đặc biệt tại các địa bàn nông thôn, việc tiếp cận và sử dụng công nghệ số của một bộ phận người dân vẫn còn gặp khó khăn. Không ít người chưa quen với việc sử dụng điện thoại thông minh để thực hiện thủ tục hành chính, thanh toán trực tuyến hay tra cứu thông tin trên môi trường mạng. Vì vậy, để chuyển đổi số thực sự đi vào đời sống, bên cạnh đầu tư hạ tầng và phát triển các nền tảng công nghệ, việc hướng dẫn trực tiếp, hỗ trợ người dân thực hành có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Phát huy vai trò là lực lượng nòng cốt tại cơ sở, các Tổ công nghệ số cộng đồng đang từng bước trở thành cầu nối giữa chính quyền với người dân trong quá trình chuyển đổi số. Với phương châm gần dân, sát dân, các thành viên tổ trực tiếp hướng dẫn người dân cài đặt, sử dụng các ứng dụng thiết yếu; tạo lập, sử dụng tài khoản định danh điện tử VNeID; tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt và các tiện ích số phục vụ nhu cầu hằng ngày.

Công chức xã Văn Hán hướng dẫn người dân thực hiện TTHC trực tuyến

Tại xã Văn Hán, việc nâng cao khả năng tiếp cận thông tin và kỹ năng sử dụng công nghệ số được địa phương quan tâm gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội. Địa bàn rộng, dân cư phân bố ở nhiều khu vực, đời sống của người dân chủ yếu gắn với sản xuất nông nghiệp đặt ra yêu cầu phải đa dạng hóa phương thức tuyên truyền, hướng dẫn, bảo đảm người dân có thể tiếp cận thông tin và các dịch vụ thiết yếu thuận tiện hơn. Cùng với việc hướng dẫn sử dụng dịch vụ công trực tuyến, định danh điện tử, các hoạt động tuyên truyền, hỗ trợ người dân tiếp cận thông tin chính thống trên môi trường mạng cũng được chú trọng. Những thao tác tưởng chừng đơn giản như tra cứu thông tin, gửi hồ sơ trực tuyến, sử dụng các ứng dụng phục vụ đời sống hay nhận thông báo qua nền tảng số chính là những bước đi cụ thể giúp hình thành thói quen số trong cộng đồng.

Điểm quan trọng của phương thức hỗ trợ này là không chỉ hướng dẫn người dân cài đặt ứng dụng mà còn giúp họ hiểu cách sử dụng, tự thực hiện các thao tác và chủ động khai thác tiện ích công nghệ khi có nhu cầu. Qua đó, khoảng cách về kỹ năng số giữa các nhóm dân cư từng bước được thu hẹp, góp phần thúc đẩy xây dựng công dân số ngay từ cơ sở.

Lan tỏa kỹ năng số, thúc đẩy phát triển kinh tế và xã hội số

Không dừng lại ở các tiện ích hành chính, công nghệ số còn mở ra nhiều cơ hội phát triển sản xuất, kinh doanh và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân nông thôn. Đối với những địa phương có thế mạnh về nông nghiệp như Văn Hán, việc tiếp cận các nền tảng số có ý nghĩa thiết thực trong quảng bá sản phẩm, kết nối thị trường và mở rộng kênh tiêu thụ.

Với lợi thế phát triển cây chè, Văn Hán có điều kiện khai thác các nền tảng mạng xã hội, thương mại điện tử, mã QR và các hình thức truyền thông trực tuyến để giới thiệu sản phẩm đến người tiêu dùng. Thực tế, các hợp tác xã chè trên địa bàn đã từng bước tiếp cận những phương thức quảng bá mới, sử dụng mạng xã hội, livestream và mã QR trong giới thiệu sản phẩm. Việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp mở rộng khả năng tiếp cận khách hàng mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch về thông tin, nguồn gốc và chất lượng sản phẩm.

Sản phẩm Chè Văn Hán được giới thiệu trên sóng livestream

Để những tiện ích này được khai thác hiệu quả, việc phổ cập kỹ năng số cần được triển khai thường xuyên, phù hợp với nhu cầu của từng nhóm đối tượng. Người cao tuổi cần được hỗ trợ sử dụng các ứng dụng thiết yếu; hộ kinh doanh cần được hướng dẫn thanh toán điện tử, quảng bá sản phẩm trực tuyến; nông dân cần được tiếp cận thông tin thị trường, kỹ thuật sản xuất và các nền tảng phục vụ tiêu thụ nông sản.

Cùng với đó, việc phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể, lực lượng thanh niên và Tổ công nghệ số cộng đồng sẽ góp phần mở rộng mạng lưới hỗ trợ, đưa kỹ năng số đến gần hơn với từng hộ gia đình. Các hình thức tuyên truyền trực tiếp kết hợp với hướng dẫn trên nền tảng trực tuyến cần được duy trì, giúp người dân không chỉ biết đến công nghệ mà còn chủ động ứng dụng vào công việc và cuộc sống.

Từ những hoạt động hỗ trợ tại cơ sở như ở Văn Hán có thể thấy, chuyển đổi số chỉ thực sự tạo ra giá trị khi người dân được tiếp cận, tham gia và trực tiếp thụ hưởng những tiện ích mà công nghệ mang lại. Mỗi người dân thành thạo thêm một kỹ năng số, mỗi hộ gia đình sử dụng thêm một dịch vụ trực tuyến, mỗi sản phẩm địa phương có thêm một kênh quảng bá trên môi trường số đều góp phần tạo nên những chuyển biến thiết thực trong tiến trình chuyển đổi số.

Đưa công nghệ số về từng xóm vì thế không đơn thuần là phổ biến thiết bị hay ứng dụng, mà là quá trình thay đổi nhận thức, hình thành thói quen và nâng cao năng lực số trong cộng đồng. Khi người dân trở thành chủ thể tích cực của quá trình này, chuyển đổi số sẽ có nền tảng vững chắc để lan tỏa sâu rộng, góp phần xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên./.