THÁI NGUYÊN

Người dân được phổ biến, hướng dẫn nâng cao kỹ năng số, góp phần giúp người cao tuổi tiếp cận thuận tiện các dịch vụ số và thúc đẩy phát triển kinh tế bạc.

Sự chuyển dịch cơ cấu dân số đang đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác quản lý nhà nước và phát triển kinh tế - xã hội. Nếu trước đây già hóa dân số chủ yếu được nhìn nhận dưới góc độ an sinh và chăm sóc sức khỏe thì hiện nay, nhiều quốc gia đã coi đây là cơ hội để phát triển một thị trường mới với nhiều tiềm năng về dịch vụ, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Xu hướng này cũng đang được Việt Nam quan tâm thông qua việc nghiên cứu, xây dựng các cơ chế, chính sách phát triển kinh tế bạc, hướng tới khai thác hiệu quả tiềm năng của nhóm dân số cao tuổi, đồng thời nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Trong tiến trình đó, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo giữ vai trò là động lực quan trọng, việc ứng dụng công nghệ số trong giải quyết thủ tục hành chính, chăm sóc sức khỏe, tài chính, bảo hiểm, giáo dục, văn hóa và các dịch vụ thiết yếu không chỉ tạo thuận lợi cho người cao tuổi mà còn góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, thuận tiện và bình đẳng hơn. Đây cũng là nền tảng để phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc hiện đại, phát huy vai trò, kinh nghiệm và tri thức của người cao tuổi, biến thách thức của quá trình già hóa dân số thành cơ hội thúc đẩy tăng trưởng và phát triển bền vững. 

Chuyển đổi số mở rộng cơ hội tiếp cận dịch vụ cho người cao tuổi

Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số đang làm thay đổi phương thức cung cấp dịch vụ trên hầu hết các lĩnh vực. Từ giải quyết thủ tục hành chính, khám chữa bệnh, thanh toán tài chính, bảo hiểm đến học tập, giải trí hay giao tiếp xã hội đều đang được thực hiện trên môi trường số. Đối với người cao tuổi, chuyển đổi số không chỉ giúp rút ngắn khoảng cách về không gian, thời gian mà còn tạo điều kiện tiếp cận các dịch vụ công, dịch vụ y tế, tài chính và các tiện ích xã hội một cách nhanh chóng, thuận tiện hơn. Hồ sơ sức khỏe điện tử, bệnh án điện tử, khám chữa bệnh từ xa, định danh điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt hay các ứng dụng chăm sóc sức khỏe thông minh đang từng bước góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người cao tuổi. Tuy nhiên, để chuyển đổi số thực sự trở thành công cụ hỗ trợ hiệu quả cho kinh tế bạc, việc phát triển công nghệ phải gắn với tính bao trùm. Các nền tảng số cần được thiết kế theo hướng thân thiện với người cao tuổi; đồng thời tăng cường phổ cập kỹ năng số, bảo đảm an toàn thông tin và hỗ trợ người cao tuổi sử dụng các dịch vụ số một cách thuận lợi, an toàn.

Thái Nguyên tạo nền tảng phát triển kinh tế bạc từ chuyển đổi số

Thực hiện chủ trương đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tỉnh Thái Nguyên đang từng bước xây dựng những nền tảng quan trọng để phát triển kinh tế bạc trong giai đoạn tới. Đồng hành với định hướng phát triển kinh tế bạc, tỉnh Thái Nguyên đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số nhằm tạo nền tảng hỗ trợ người cao tuổi nâng cao chất lượng cuộc sống và tiếp cận thuận lợi các dịch vụ thiết yếu. Thông qua việc phát triển hạ tầng số, dữ liệu số, chính quyền số, chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế, dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, cùng các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, tỉnh đang từng bước thúc đẩy hình thành hệ sinh thái các sản phẩm, dịch vụ đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe, học tập, giao tiếp, giải trí và sử dụng các tiện ích số của người cao tuổi. Đây cũng là nền tảng quan trọng để phát huy hiệu quả kinh tế bạc, gắn với mục tiêu bảo đảm an sinh xã hội và phát triển bền vững. Trong 6 tháng đầu năm 2026, Sở Khoa học và Công nghệ đã tham mưu xây dựng 14 văn bản quy phạm pháp luật, hoàn thành 5 văn bản, đồng thời rà soát, đề xuất bãi bỏ 25 văn bản không còn phù hợp. Các chính sách tập trung vào phát triển hạ tầng số, dữ liệu số, nền tảng số dùng chung, hỗ trợ doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp công nghệ số, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, phát triển tài sản trí tuệ và nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Đây là nền tảng quan trọng để từng bước phát triển các sản phẩm, dịch vụ phục vụ người cao tuổi.

Một trong những điểm sáng của Thái Nguyên là hạ tầng số được đầu tư đồng bộ. Hiện toàn tỉnh có 3.443 vị trí phát sóng với 6.231 trạm BTS, bảo đảm phủ sóng di động 99,8% dân số, trong đó khoảng 82% dân số được phủ sóng 5G; hoàn thành xóa các thôn "trắng sóng". Hạ tầng cáp quang đã phủ 100% đơn vị hành chính cấp xã, tỷ lệ người dân có khả năng truy cập Internet băng rộng cố định đạt 96%. Đây là điều kiện thuận lợi để người dân nói chung và người cao tuổi nói riêng tiếp cận các dịch vụ số ở mọi lĩnh vực của đời sống. Trên nền tảng hạ tầng số đó, công tác xây dựng chính quyền số tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực. Toàn tỉnh hiện cung cấp 2.110 thủ tục hành chính trên môi trường điện tử. Trong 6 tháng đầu năm 2026, các cơ quan nhà nước đã tiếp nhận và giải quyết 749.051 hồ sơ, trong đó 96,73% hồ sơ được thực hiện trực tuyến, tỷ lệ hài lòng của người dân đạt 95,86%. Những kết quả này không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả cải cách hành chính mà còn tạo điều kiện để người cao tuổi tiếp cận dịch vụ công thuận tiện hơn, giảm thời gian và chi phí đi lại. Bên cạnh đó, Thái Nguyên đã xây dựng 49 cơ sở dữ liệu, kết nối 29 API, triển khai 10 kịch bản điều hành có dữ liệu, đồng thời thực hiện làm sạch, chuẩn hóa và chia sẻ dữ liệu phục vụ công tác quản lý nhà nước. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để đánh giá nhu cầu của người cao tuổi, từ đó xây dựng các chính sách và phát triển các sản phẩm, dịch vụ phù hợp với từng nhóm đối tượng.

Phổ cập kỹ năng số để người cao tuổi không bị bỏ lại phía sau

Song hành với đầu tư hạ tầng là việc nâng cao năng lực số cho người dân. Đây được xem là yếu tố quyết định để mọi người dân đều có thể hưởng lợi từ chuyển đổi số. Theo báo cáo của Sở Khoa học và Công nghệ, toàn tỉnh hiện có 650.536 chữ ký số công cộng, chiếm khoảng 58,5% dân số trưởng thành; 56.852 chứng thư số chuyên dùng công vụ; đã hỗ trợ cài đặt, hướng dẫn sử dụng nền tảng số cho 11.454 hộ kinh doanh. Đặc biệt, hơn 3.000 thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng đã được tập huấn và trên 400 nghìn người tham gia học tập trên nền tảng "Bình dân học vụ số". Đây là lực lượng quan trọng giúp phổ cập kỹ năng số, hỗ trợ người cao tuổi sử dụng điện thoại thông minh, VNeID, thanh toán điện tử và dịch vụ công trực tuyến. Những kết quả này không chỉ thúc đẩy phát triển xã hội số mà còn góp phần thu hẹp khoảng cách số giữa các nhóm dân cư. Khi người cao tuổi được trang bị kỹ năng số, họ sẽ chủ động hơn trong tiếp cận thông tin, sử dụng các dịch vụ y tế, tài chính, bảo hiểm và giao tiếp với cộng đồng, qua đó nâng cao chất lượng cuộc sống.

 Hội nghị "Sáng chế - động lực đột phá thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế tri thức" góp phần thúc đẩy nghiên cứu, phát triển các sản phẩm, dịch vụ công nghệ

Đổi mới sáng tạo tạo động lực phát triển kinh tế bạc 

Bên cạnh chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành các sản phẩm và dịch vụ chuyên biệt dành cho người cao tuổi. Hiện Sở Khoa học và Công nghệ Thái Nguyên đang quản lý 143 nhiệm vụ khoa học và công nghệ, trong đó nhiều nhiệm vụ liên quan đến công nghệ sinh học, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu số và chuyển đổi số có khả năng phục vụ trực tiếp lĩnh vực chăm sóc sức khỏe và phát triển kinh tế bạc. Đặc biệt, năm 2026 tỉnh triển khai nhiệm vụ "Xây dựng và đánh giá hiệu quả mô hình can thiệp cải thiện dinh dưỡng, phòng ngừa thiếu vi chất ở người cao tuổi tại tỉnh Thái Nguyên", góp phần tạo cơ sở khoa học để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người cao tuổi. Toàn tỉnh hiện có 15 doanh nghiệp khoa học và công nghệ đang hoạt động; đồng thời phối hợp với Đại học Thái Nguyên thành lập Trung tâm Đổi mới sáng tạo Vùng và triển khai nhiều chương trình khởi nghiệp sáng tạo. Đây là điều kiện để thúc đẩy doanh nghiệp nghiên cứu, phát triển các thiết bị theo dõi sức khỏe từ xa, nền tảng tư vấn trực tuyến, thiết bị hỗ trợ sinh hoạt, ứng dụng kết nối cộng đồng và các giải pháp công nghệ phục vụ người cao tuổi. Trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, Thái Nguyên có 286 đơn đăng ký sở hữu công nghiệp, 247 văn bằng bảo hộ được cấp, góp phần nâng cao chất lượng, giá trị các sản phẩm chăm sóc sức khỏe, thực phẩm, dược liệu và thiết bị hỗ trợ người cao tuổi.  

Hướng tới hệ sinh thái kinh tế bạc hiện đại, bao trùm

Thực tiễn cho thấy, phát triển kinh tế bạc không phải là nhiệm vụ riêng của ngành y tế hay công tác người cao tuổi mà cần sự tham gia đồng bộ của các lĩnh vực khoa học, công nghệ, tài chính, giáo dục, văn hóa, du lịch và chuyển đổi số. Việc xây dựng hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ lấy người cao tuổi làm trung tâm sẽ vừa đáp ứng yêu cầu thích ứng với già hóa dân số, vừa tạo ra động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế. Theo đề xuất của Sở Khoa học và Công nghệ, thời gian tới cần tiếp tục phát triển kinh tế bạc gắn với chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và bảo đảm an sinh xã hội; khuyến khích doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp công nghệ số, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo tham gia phát triển các sản phẩm, dịch vụ chăm sóc sức khỏe, theo dõi sức khỏe từ xa, hỗ trợ sinh hoạt, cảnh báo rủi ro, kết nối cộng đồng, học tập suốt đời, văn hóa, giải trí và bảo đảm an toàn thông tin cho người cao tuổi.

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, phát triển kinh tế bạc chính là cơ hội để biến thách thức già hóa dân số thành động lực phát triển mới. Khi người cao tuổi được đặt ở vị trí trung tâm của quá trình xây dựng chính sách, được tiếp cận bình đẳng với các dịch vụ công và tiện ích số, đồng thời được tạo điều kiện phát huy kinh nghiệm, tri thức và tiếp tục đóng góp cho xã hội, kinh tế bạc sẽ không chỉ góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân mà còn mở ra không gian tăng trưởng mới, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh, bền vững và bao trùm trong kỷ nguyên số.