Hoàn thiện định danh điện tử và dữ liệu dân cư: Bước tiến quan trọng trong chuyển đổi số quốc gia
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang trở thành yêu cầu cấp thiết của nền hành chính quốc gia, Chính phủ tiếp tục đưa ra những chỉ đạo mạnh mẽ nhằm hoàn thiện hạ tầng dữ liệu và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Ngày 13/9/2025, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ký ban hành Chỉ thị số 24/CT-TTg về thúc đẩy triển khai các giải pháp công nghệ gắn với dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử. Sự ra đời của Chỉ thị 24 được xem là bước đi quan trọng, tạo nền tảng cho việc ứng dụng dữ liệu số sâu rộng hơn trong quản lý nhà nước, đồng thời khẳng định quyết tâm của Chính phủ trong xây dựng Chính phủ số, xã hội số và kinh tế số toàn diện.
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang trở thành yêu cầu cấp thiết của nền hành chính quốc gia, Chính phủ tiếp tục đưa ra những chỉ đạo mạnh mẽ nhằm hoàn thiện hạ tầng dữ liệu và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Ngày 13/9/2025, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ký ban hành Chỉ thị số 24/CT-TTg về thúc đẩy triển khai các giải pháp công nghệ gắn với dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử. Sự ra đời của Chỉ thị 24 được xem là bước đi quan trọng, tạo nền tảng cho việc ứng dụng dữ liệu số sâu rộng hơn trong quản lý nhà nước, đồng thời khẳng định quyết tâm của Chính phủ trong xây dựng Chính phủ số, xã hội số và kinh tế số toàn diện.
Chỉ thị nhấn mạnh rằng hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cùng với nền tảng định danh và xác thực điện tử, đã mang lại những thay đổi tích cực trong đời sống xã hội. Người dân và doanh nghiệp được hưởng lợi từ các dịch vụ tiện ích, minh bạch; còn các cơ quan quản lý Nhà nước có điều kiện nâng cao hiệu quả điều hành thông qua dữ liệu chuẩn hóa, đồng bộ. Tuy vậy, Thủ tướng cũng chỉ rõ thực tế rằng tại một số bộ, ngành và địa phương, việc kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu vẫn chưa đồng đều. Một số đơn vị còn chậm hoàn thiện hệ thống, chưa chủ động tích hợp dịch vụ, khiến hiệu quả ứng dụng dữ liệu dân cư chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn và kỳ vọng của Chính phủ.
Để khắc phục những tồn tại này, Chỉ thị 24 đưa ra hàng loạt nhiệm vụ trọng tâm. Trước hết, Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh ứng dụng công nghệ sinh trắc học trong hệ thống định danh VNeID. Việc sử dụng sinh trắc học sẽ góp phần nâng cao mức độ chính xác, giảm thiểu rủi ro giả mạo, đồng thời rút ngắn thời gian xác thực trong các giao dịch. Chính phủ yêu cầu triển khai toàn trình sinh trắc học tại các cảng hàng không nội địa từ tháng 10/2025, coi đây là khâu then chốt để hình thành quy trình kiểm soát an ninh thông minh, thuận tiện cho hành khách. Trong năm 2025, phạm vi ứng dụng cũng sẽ được mở rộng tới các ga đường sắt đô thị, ga Hà Nội và một số bãi đỗ phương tiện tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, tạo tiền đề phát triển dịch vụ giao thông hiện đại dựa trên định danh điện tử.
Song song với đó, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành liên quan khẩn trương rà soát và sửa đổi các quy định để cho phép tích hợp nhiều loại giấy tờ điện tử lên ứng dụng VNeID, nhằm giảm thiểu tối đa hồ sơ giấy trong các thủ tục hành chính. Mục tiêu đặt ra là hoàn thành việc điều chỉnh này trước tháng 11/2025, qua đó tiến tới “số hóa hoàn toàn” giấy tờ cá nhân, chỉ in bản giấy theo yêu cầu của công dân. Chủ trương này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, chi phí mà còn góp phần giảm tình trạng giả mạo giấy tờ, tăng độ tin cậy trong giao dịch công.
Một điểm mới đáng chú ý trong Chỉ thị 24 là nhiệm vụ xây dựng và đưa vào hoạt động nền tảng “Bình dân học vụ số”. Đây sẽ là hệ thống chuyên biệt phục vụ đào tạo, phổ cập kiến thức và kỹ năng số cho cán bộ, công chức, viên chức và người dân, đặc biệt là đối tượng ở vùng sâu, vùng xa – nơi mức độ tiếp cận công nghệ còn hạn chế. Bộ Công an được giao chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương để nghiên cứu cơ chế đầu tư phù hợp, đồng thời khuyến khích các cơ quan, đơn vị chủ động xây dựng học liệu, tài liệu đào tạo trực tuyến đưa lên nền tảng. Việc triển khai “Bình dân học vụ số” được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến về nhận thức và kỹ năng công nghệ trong toàn xã hội, giúp người dân làm quen với môi trường số, tăng khả năng tiếp cận dịch vụ công trực tuyến.
Chỉ thị 24 cũng nhấn mạnh vai trò của người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương trong việc chỉ đạo tổ chức thực hiện. Các cơ quan phải chủ động bố trí nguồn lực, xây dựng hạ tầng công nghệ, bảo đảm an toàn thông tin và duy trì tiến độ triển khai theo yêu cầu của Chính phủ. Riêng Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh – hai địa phương có quy mô dân số lớn và khối lượng giao dịch công cao – được giao nhiệm vụ chuẩn bị hệ thống hạ tầng, trang thiết bị và kinh phí để bảo đảm chất lượng thực hiện các giải pháp công nghệ theo đúng lộ trình.
Với Chỉ thị 24/CT-TTg, Chính phủ khẳng định quyết tâm tiến tới xóa bỏ việc sử dụng giấy tờ truyền thống, lấy dữ liệu điện tử làm trung tâm của mọi hoạt động quản lý và cung cấp dịch vụ công. Đây là bước đi chiến lược nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời tạo lập môi trường giao dịch thuận lợi, nhanh chóng và minh bạch cho người dân và doanh nghiệp. Khi các giải pháp này được triển khai đồng bộ, chuyển đổi số quốc gia sẽ có điều kiện bứt phá mạnh mẽ hơn, đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng kinh tế và nâng cao chất lượng phục vụ xã hội.