THÁI NGUYÊN

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, ngày 15/9/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 33/2025/QĐ-TTg về Mạng truyền số liệu chuyên dùng phục vụ các cơ quan Đảng, Nhà nước. Đây là văn bản pháp lý quan trọng, nhằm thống nhất một hạ tầng mạng bảo mật, chuyên biệt, an toàn và hiện đại, phục vụ tiến trình chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng, Nhà nước từ Trung ương đến địa phương.

Quyết định số 33/2025/QĐ-TTg được ban hành nhằm khắc phục những tồn tại, hạn chế của hệ thống mạng truyền số liệu chuyên dùng trước đây, đồng thời đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về kết nối, liên thông và chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan Đảng, Nhà nước từ Trung ương đến địa phương. Trong bối cảnh Chính phủ điện tử đang chuyển mạnh sang Chính phủ số, việc xây dựng một hạ tầng mạng chuyên biệt, đồng bộ và có tính bảo mật cao là yêu cầu tất yếu, góp phần bảo đảm thông tin thông suốt, kịp thời, chính xác trong mọi tình huống.

Phạm vi điều chỉnh của Quyết định bao gồm toàn bộ hoạt động liên quan đến đầu tư, quản lý, vận hành và sử dụng Mạng truyền số liệu chuyên dùng của các cơ quan Đảng, Nhà nước. Đối tượng áp dụng là các cơ quan Đảng, Nhà nước, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và một số tổ chức có liên quan. Đồng thời, Quyết định cũng quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị vận hành và các tổ chức cung cấp dịch vụ trong việc bảo đảm hoạt động ổn định, an toàn của hệ thống.

Một trong những nội dung cốt lõi của Quyết định là xác định nguyên tắc xây dựng và vận hành Mạng truyền số liệu chuyên dùng theo hướng thống nhất, tập trung, an toàn và bảo mật. Mạng phải bảo đảm khả năng kết nối thông suốt giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị, phục vụ việc trao đổi, chia sẻ dữ liệu, triển khai các hệ thống thông tin và dịch vụ số. Đồng thời, việc phát triển mạng phải gắn với ứng dụng khoa học công nghệ tiên tiến, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số, bảo đảm tính mở, linh hoạt và khả năng mở rộng trong tương lai.

Theo Quyết định, Mạng truyền số liệu chuyên dùng được xác định là hạ tầng mạng quy mô quốc gia, đóng vai trò là “xương sống” trong hệ thống hạ tầng số của các cơ quan Đảng, Nhà nước. Hệ thống được tổ chức theo mô hình nhiều lớp, bao gồm các thành phần chính như: mạng trục quốc gia, mạng truy nhập, các trung tâm điều hành, trung tâm vận hành, trung tâm miền, trung tâm dự phòng và trung tâm tại các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Các thành phần này được kết nối, liên thông chặt chẽ, bảo đảm khả năng truyền dẫn dữ liệu nhanh, ổn định và an toàn giữa các cấp, các ngành.

Bên cạnh đó, Quyết định đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu về bảo đảm an toàn, an ninh thông tin. Đây là yếu tố then chốt trong bối cảnh các nguy cơ về tấn công mạng, lộ lọt thông tin ngày càng gia tăng. Theo đó, việc quản lý truy cập vào hệ thống phải được kiểm soát chặt chẽ; dữ liệu truyền dẫn trên mạng phải được mã hóa, bảo mật theo quy định của pháp luật; việc truyền đưa thông tin thuộc danh mục bí mật nhà nước phải tuân thủ nghiêm các quy định về bảo vệ bí mật nhà nước và công tác cơ yếu. Đồng thời, hệ thống phải được giám sát, kiểm tra thường xuyên để kịp thời phát hiện, xử lý các sự cố, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho thông tin.

Về chất lượng dịch vụ, Quyết định yêu cầu Mạng truyền số liệu chuyên dùng phải bảo đảm hoạt động liên tục 24 giờ trong ngày, 7 ngày trong tuần, với độ ổn định và độ tin cậy cao. Các chỉ tiêu kỹ thuật, chất lượng dịch vụ phải được duy trì và nâng cao thông qua việc kiểm tra, đánh giá định kỳ, cũng như đầu tư, nâng cấp hệ thống khi cần thiết. Điều này nhằm bảo đảm đáp ứng tốt yêu cầu vận hành các hệ thống thông tin quan trọng của Đảng, Nhà nước, đặc biệt là trong các tình huống khẩn cấp.

Về nguồn lực tài chính, Quyết định quy định ngân sách trung ương bảo đảm kinh phí cho việc đầu tư xây dựng, mua sắm, thuê dịch vụ và vận hành Mạng truyền số liệu chuyên dùng đối với các cơ quan thuộc phạm vi ngân sách nhà nước. Đối với các tổ chức, đơn vị ngoài phạm vi ngân sách nhà nước, việc tham gia kết nối và sử dụng mạng phải tự bảo đảm kinh phí theo quy định. Cơ chế này vừa bảo đảm tính chủ động trong đầu tư, vừa nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Một điểm đáng chú ý là Quyết định số 33/2025/QĐ-TTg có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành, đồng thời thay thế Quyết định số 08/2023/QĐ-TTg trước đây. Việc ban hành Quyết định mới không chỉ kế thừa những nội dung phù hợp của quy định cũ mà còn bổ sung, hoàn thiện nhiều nội dung quan trọng nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Theo lộ trình, các bộ, ngành, địa phương đang sử dụng hệ thống mạng truyền số liệu chuyên dùng theo quy định cũ có trách nhiệm tổ chức rà soát, nâng cấp và hoàn tất việc chuyển đổi sang hệ thống mới trước ngày 31/12/2026.

Có thể khẳng định, Quyết định số 33/2025/QĐ-TTg là bước đi quan trọng trong việc hoàn thiện hạ tầng số quốc gia, tạo nền tảng vững chắc cho việc triển khai Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số tại Việt Nam. Việc xây dựng một mạng truyền số liệu chuyên dùng hiện đại, an toàn, bảo mật không chỉ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan Đảng, Nhà nước mà còn góp phần bảo đảm an ninh quốc gia trên không gian mạng, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.

Trong thời gian tới, việc tổ chức triển khai thực hiện Quyết định cần được các bộ, ngành, địa phương quan tâm, chỉ đạo quyết liệt, bảo đảm đúng tiến độ và chất lượng đề ra. Đồng thời, cần tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cán bộ, công chức, viên chức về vai trò, ý nghĩa của Mạng truyền số liệu chuyên dùng; đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực công nghệ thông tin; tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị trong quá trình triển khai. Qua đó, phát huy tối đa hiệu quả của hạ tầng mạng, phục vụ tốt công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên số.