THÁI NGUYÊN

Đây là văn bản quan trọng, định hướng toàn diện cho quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa, góp phần hiện đại hóa hệ sinh thái văn hóa quốc gia, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững và hội nhập quốc tế. Theo nội dung Đề án, mục tiêu tổng quát là xây dựng và phát triển hệ sinh thái văn hóa số quốc gia hiện đại, đồng bộ, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, đồng thời thúc đẩy sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế. Văn hóa số được xác định không chỉ là công cụ hỗ trợ mà còn trở thành nguồn lực mới, đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội. Đề án nhấn mạnh việc đẩy mạnh số hóa tài nguyên văn hóa, xây dựng các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, kết nối, chia sẻ dữ liệu hiệu quả giữa các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức và doanh nghiệp. Qua đó, tạo điều kiện thuận lợi để người dân tiếp cận, khai thác và thụ hưởng các giá trị văn hóa trên môi trường số.

Mục tiêu cụ thể đến năm 2030

Đề án đặt ra nhiều chỉ tiêu cụ thể, mang tính đột phá nhằm thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa. Đáng chú ý, đến năm 2030, phấn đấu 100% lĩnh vực văn hóa có nền tảng số dùng chung, bảo đảm tính đồng bộ, liên thông và hiệu quả trong quản lý, khai thác dữ liệu. Cùng với đó, 100% các loại hình di sản văn hóa đã số hóa được chuẩn hóa dữ liệu theo khung chuẩn quốc gia và chia sẻ theo quy định. Việc chuẩn hóa dữ liệu không chỉ giúp nâng cao chất lượng quản lý mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc khai thác, sử dụng và phát triển các sản phẩm văn hóa số. Đặc biệt, 80% di sản văn hóa số công có mã định danh số, nhằm xác lập quyền sở hữu, kiểm soát việc khai thác, đồng thời khuyến khích các tổ chức, cá nhân tham gia số hóa và phát triển tài nguyên văn hóa số. Đây là bước tiến quan trọng trong việc hình thành thị trường tài sản số trong lĩnh vực văn hóa. Đối với khu vực đồng bào dân tộc thiểu số, Đề án đặt mục tiêu ít nhất 80% di sản văn hóa phi vật thể được số hóa và lưu trữ trong các hệ thống cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Điều này góp phần bảo tồn, gìn giữ và lan tỏa giá trị văn hóa đặc sắc của các dân tộc. Bên cạnh đó, 100% cơ quan quản lý nhà nước về văn hóa kết nối và đồng bộ cơ sở dữ liệu chuyên ngành, bảo đảm thông tin được chia sẻ kịp thời, chính xác. Đồng thời, 100% đơn vị quản lý nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập trong ngành văn hóa có kế hoạch và lộ trình chuyển đổi số phù hợp.

Trong lĩnh vực thư viện và bảo tàng, Đề án yêu cầu 100% hệ thống Thư viện quốc gia, Bảo tàng quốc gia và các bảo tàng công lập triển khai thư viện số, bảo tàng số, hướng tới mô hình thông minh, hiện đại. Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các thư viện, bảo tàng trong nước và quốc tế cũng được đẩy mạnh. Ngoài ra, ít nhất 70% các thiết chế văn hóa và đơn vị liên quan như bảo tàng, thư viện, nhà hát, đoàn nghệ thuật, cơ quan báo chí, doanh nghiệp nội dung số… thực hiện chia sẻ, kết nối dữ liệu với hạ tầng dữ liệu dùng chung của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Mở rộng tiếp cận văn hóa số cho người dân

Một trong những điểm nổi bật của Đề án là mục tiêu mở rộng khả năng tiếp cận văn hóa số cho người dân, đặc biệt tại các khu vực khó khăn. Theo đó, phấn đấu ít nhất 75% người dân ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo được tham gia các hoạt động văn hóa trên môi trường số. Đồng thời, 80% các xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được bảo đảm điều kiện để người dân tiếp cận và thụ hưởng các giá trị văn hóa số. Đây là bước tiến quan trọng nhằm thu hẹp khoảng cách số, bảo đảm công bằng trong tiếp cận văn hóa.

Về nguồn nhân lực, Đề án đặt mục tiêu 100% cán bộ lãnh đạo, công chức, viên chức, văn nghệ sĩ và sinh viên các cơ sở đào tạo văn hóa, nghệ thuật được tiếp cận, đào tạo, bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng số. Điều này nhằm xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa.

Tầm nhìn đến năm 2045: Văn hóa số trở thành động lực phát triển

Đến năm 2045, Đề án hướng tới xây dựng hệ sinh thái văn hóa số hoàn thiện, thông minh, có tính tương tác cao. Văn hóa số không chỉ phục vụ bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa mà còn trở thành công cụ quan trọng để quảng bá hình ảnh Việt Nam ra thế giới. Đề án đặt mục tiêu các ngành công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo đóng góp khoảng 9% GDP, khẳng định vai trò trụ cột trong nền kinh tế. Đồng thời, các sản phẩm công nghiệp văn hóa số chiếm trên 80% tổng sản phẩm công nghiệp văn hóa, phản ánh xu hướng phát triển mạnh mẽ của kinh tế số trong lĩnh vực này.

Triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp

Để đạt được các mục tiêu đề ra, Đề án xác định nhiều nhóm nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm. Trong đó, ưu tiên hoàn thiện thể chế, chính sách; huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính; phát triển nguồn nhân lực; xây dựng hạ tầng số; bảo đảm an toàn, an ninh mạng. Đồng thời, đẩy mạnh hợp tác quốc tế nhằm học hỏi kinh nghiệm, tiếp cận công nghệ tiên tiến và mở rộng thị trường cho các sản phẩm văn hóa số của Việt Nam. Đề án cũng đề ra các giải pháp cụ thể cho 8 lĩnh vực trọng điểm, gồm: di sản văn hóa; nghệ thuật biểu diễn và văn học; mỹ thuật, nhiếp ảnh và triển lãm; điện ảnh; thư viện; báo chí - truyền thông; văn hóa cơ sở; văn hóa các dân tộc thiểu số. Đây là những lĩnh vực có vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển hệ sinh thái văn hóa số.

Tạo nền tảng phát triển văn hóa trong thời đại số

Việc ban hành Đề án “Chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045” thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Chính phủ trong việc đưa văn hóa trở thành một trong những trụ cột phát triển bền vững của đất nước. Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra sâu rộng trên toàn cầu, việc sớm xây dựng và triển khai hệ sinh thái văn hóa số sẽ giúp Việt Nam tận dụng tốt các cơ hội, đồng thời vượt qua thách thức, khẳng định vị thế và bản sắc văn hóa trên trường quốc tế.

Với những mục tiêu cụ thể, giải pháp đồng bộ và tầm nhìn dài hạn, Đề án được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển mạnh mẽ trong phát triển văn hóa, đóng góp tích cực