THÁI NGUYÊN

Thông tư được ban hành nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Ngân sách nhà nước năm 2025, Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2025, Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật và các văn bản hướng dẫn thi hành. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng giúp thống nhất công tác quản lý, sử dụng nguồn kinh phí nhà nước cho hoạt động tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật trên phạm vi cả nước, đồng thời tạo thêm nguồn lực phục vụ chuyển đổi số trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng. Theo quy định, đối tượng áp dụng của Thông tư gồm các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; các đơn vị sự nghiệp công lập; tổ chức khoa học và công nghệ; doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân có liên quan đến hoạt động tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật. Một trong những điểm đáng chú ý của Thông tư là quy định tương đối đầy đủ các nội dung chi từ xây dựng chiến lược tiêu chuẩn quốc gia, xây dựng kế hoạch tiêu chuẩn quốc gia và quy chuẩn kỹ thuật, xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn quốc gia, đến hoạt động hợp tác quốc tế, đào tạo nguồn nhân lực, duy trì hệ thống thông báo và hỏi đáp về hàng rào kỹ thuật trong thương mại (TBT), cũng như xây dựng và khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng.

Đặc biệt, chuyển đổi số được thể hiện rõ trong nhiều nhóm nhiệm vụ được bố trí kinh phí thực hiện. Theo Thông tư, ngân sách nhà nước được sử dụng để xây dựng, vận hành, duy trì, khai thác và nâng cấp Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng. Các nội dung chi bao gồm khảo sát, thiết kế và xây dựng kiến trúc hệ thống; xây dựng và chuẩn hóa cấu trúc dữ liệu; thu thập, cập nhật, chia sẻ, kết nối và số hóa dữ liệu; thuê hạ tầng kỹ thuật, máy chủ, đường truyền và lưu trữ dữ liệu; bảo đảm an toàn, an ninh thông tin; quản trị, vận hành hệ thống và hỗ trợ người sử dụng khai thác cơ sở dữ liệu. Đây được xem là nền tảng quan trọng để hình thành hệ sinh thái dữ liệu số trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường khả năng chia sẻ, kết nối dữ liệu giữa các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người dân.

Bên cạnh việc tạo nguồn lực cho chuyển đổi số, Thông tư cũng quy định cụ thể nhiều mức chi chuyên môn nhằm bảo đảm tính thống nhất và minh bạch trong quá trình triển khai. Đối với hoạt động xây dựng chiến lược tiêu chuẩn quốc gia, mức chi tối đa để biên soạn dự án xây dựng tiêu chuẩn quốc gia hoặc đề xuất xây dựng quy chuẩn kỹ thuật là 1,8 triệu đồng cho mỗi dự án hoặc đề xuất được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Mức chi lấy ý kiến chuyên gia đối với dự thảo chiến lược tiêu chuẩn quốc gia là 500 nghìn đồng cho mỗi phiếu ý kiến; chi tổng hợp, xử lý ý kiến góp ý tối đa 1,5 triệu đồng cho mỗi bảng tổng hợp. Đối với các hội thảo chuyên đề góp ý chiến lược tiêu chuẩn quốc gia, mức chi tối đa cho chủ trì là 1,5 triệu đồng mỗi buổi; thư ký 700 nghìn đồng mỗi buổi và đại biểu tham dự 300 nghìn đồng/người/buổi. Trong lĩnh vực phổ biến tiêu chuẩn quốc gia và quy chuẩn kỹ thuật, Thông tư quy định mức chi tối đa 2 triệu đồng cho việc xây dựng kế hoạch phổ biến được phê duyệt. Đồng thời cho phép thuê các tổ chức, cá nhân sáng tạo nội dung để sản xuất, xuất bản sản phẩm truyền thông trên nền tảng số và mạng xã hội phục vụ công tác tuyên truyền, phổ biến tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật. Đối với hoạt động xây dựng tiêu chuẩn quốc gia, Thông tư quy định mức chi biên soạn dự thảo tiêu chuẩn quốc gia được xây dựng trên cơ sở chấp nhận tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực hoặc tiêu chuẩn nước ngoài tối đa 30 triệu đồng đối với dự thảo có độ dày dưới 50 trang A4. Trường hợp tiêu chuẩn quốc gia được xây dựng mới trên cơ sở kết quả nghiên cứu khoa học, khảo nghiệm, thử nghiệm hoặc đổi mới sáng tạo trong nước mà không chấp nhận tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực hoặc tiêu chuẩn nước ngoài thì mức chi biên soạn được áp dụng tối đa bằng 200% mức nêu trên. Ngoài ra, tiền công phân tích, thử nghiệm, khảo nghiệm, vận hành hoặc áp dụng thử; biên soạn báo cáo kết quả thử nghiệm, báo cáo thẩm định và các tài liệu liên quan được quy định tối đa 1 triệu đồng/ngày công. Đối với việc lấy mẫu nhỏ lẻ trên nhiều địa bàn phục vụ thử nghiệm, khảo nghiệm, mức chi tiền công lấy mẫu tối đa là 500 nghìn đồng/ngày công.

Một nội dung quan trọng khác là các quy định liên quan đến hoạt động thông báo và hỏi đáp về hàng rào kỹ thuật trong thương mại (TBT). Theo đó, ngân sách nhà nước được bố trí để duy trì hệ thống thông báo và hỏi đáp quốc gia về TBT; nghiên cứu, phân tích, đánh giá tác động của các biện pháp kỹ thuật của nước ngoài đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam; tổ chức hội nghị, hội thảo, đào tạo, tập huấn về TBT; xây dựng bản tin chuyên đề phục vụ doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước.

Thông tư cũng dành nguồn lực cho công tác đào tạo, bồi dưỡng và phát triển đội ngũ chuyên gia trong lĩnh vực tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao có khả năng tham gia các tổ chức tiêu chuẩn quốc tế và khu vực. Đây là điều kiện cần thiết để nâng cao vị thế của Việt Nam trong quá trình xây dựng các tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận và đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật ngày càng cao của thị trường toàn cầu. Việc ban hành Thông tư số 23/2026/TT-BKHCN không chỉ góp phần hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính đối với hoạt động tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật mà còn tạo động lực quan trọng cho quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng. Thông qua việc đầu tư xây dựng cơ sở dữ liệu số, hiện đại hóa hạ tầng thông tin và tăng cường kết nối dữ liệu, Thông tư sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm hàng hóa và tăng cường năng lực cạnh tranh của nền kinh tế trong thời kỳ phát triển số. Thông tư số 23/2026/TT-BKHCN có hiệu lực thi hành từ ngày 12/7/2026.