THÁI NGUYÊN

Thông tư được ban hành nhằm cụ thể hóa các quy định về cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm và chính sách tài chính đối với tổ chức khoa học và công nghệ công lập; đồng thời tạo cơ sở thống nhất trong việc xác định nhu cầu kinh phí, lập dự toán và phân bổ ngân sách nhà nước hỗ trợ hoạt động thường xuyên cho các tổ chức.

Quy định nguyên tắc và căn cứ lập dự toán ngân sách nhà nước hỗ trợ

Theo Thông tư, việc lập dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước hỗ trợ hoạt động thường xuyên cho tổ chức khoa học và công nghệ công lập được thực hiện trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ được giao; chiến lược, kế hoạch phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; năng lực nhân lực, cơ sở vật chất, lĩnh vực hoạt động và khả năng cân đối ngân sách nhà nước. Việc lập dự toán phải bảo đảm đúng mục đích, đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi; gắn với khối lượng công việc, sản phẩm đầu ra và hiệu quả hoạt động của tổ chức. Các nội dung đề xuất kinh phí phải được thuyết minh cụ thể, không trùng lặp với các nhiệm vụ, khoản chi đã được ngân sách nhà nước bố trí hoặc nguồn kinh phí khác bảo đảm. Thông tư hướng dẫn việc lập dự toán theo thời kỳ ổn định 05 năm, đồng thời thực hiện rà soát, điều chỉnh và tổng hợp dự toán hằng năm theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước. 

Một nội dung quan trọng của Thông tư là hướng dẫn cụ thể các khoản chi thường xuyên được ngân sách nhà nước hỗ trợ cho tổ chức khoa học và công nghệ công lập, bao gồm:

• Chi hoạt động của bộ máy, bảo đảm các điều kiện cần thiết để duy trì hoạt động thường xuyên của tổ chức.
• Chi thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cơ sở.
• Chi thực hiện nhiệm vụ thường xuyên theo chức năng của tổ chức khoa học và công nghệ công lập.
• Chi hỗ trợ bảo đảm và duy trì hoạt động thường xuyên theo mức độ tự chủ tài chính và các điều kiện quy định.

Đối với từng nội dung chi, Thông tư hướng dẫn căn cứ xác định nhu cầu kinh phí, cách thức xây dựng dự toán và trách nhiệm của tổ chức khoa học và công nghệ công lập trong việc lập, thuyết minh, trình cơ quan chủ quản xem xét, phê duyệt. Đáng chú ý, việc xây dựng dự toán kinh phí phải gắn với nhiệm vụ, khối lượng công việc và kết quả dự kiến; bảo đảm không trùng lặp giữa các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cơ sở, nhiệm vụ thường xuyên theo chức năng và các khoản chi hoạt động bộ máy.

Hướng dẫn xác định mức ngân sách nhà nước hỗ trợ theo mức độ tự chủ tài chính

Thông tư quy định việc xác định mức ngân sách nhà nước hỗ trợ bảo đảm và duy trì hoạt động thường xuyên căn cứ vào mức độ tự chủ tài chính của tổ chức khoa học và công nghệ công lập. Theo đó, tổ chức khoa học và công nghệ công lập được phân loại theo 04 nhóm:

• Nhóm 1: Đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư.
• Nhóm 2: Đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên.
• Nhóm 3: Đơn vị tự bảo đảm một phần chi thường xuyên.
• Nhóm 4: Đơn vị do Nhà nước bảo đảm chi thường xuyên.

Mức độ tự bảo đảm chi thường xuyên được xác định trên cơ sở tương quan giữa tổng các khoản thu và tổng các khoản chi được sử dụng để xác định mức tự chủ tài chính. Trong đó, các khoản thu được tính đến bao gồm thu từ thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo; thu từ dịch vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo quy định.

Ngân sách nhà nước hỗ trợ được xác định trên cơ sở phần chênh lệch giữa tổng các khoản chi và tổng các khoản thu xác định mức tự chủ tài chính, trong phạm vi mức hỗ trợ và dự toán ngân sách được cấp có thẩm quyền giao. Ngoài ra, tổ chức có thể được xem xét bổ sung kinh phí căn cứ kết quả đánh giá và các điều kiện quy định tại Thông tư.

Ban hành các biểu mẫu phục vụ xây dựng phương án tự chủ và lập dự toán

Thông tư ban hành kèm theo Phụ lục I gồm các biểu mẫu quan trọng phục vụ công tác quản lý tài chính của tổ chức khoa học và công nghệ công lập, cụ thể:

• Mẫu số 01: Báo cáo phương án tự chủ tài chính của tổ chức khoa học và công nghệ công lập.
• Mẫu số 02: Quyết định phê duyệt chủ trương và dự kiến kinh phí thực hiện nhiệm vụ của tổ chức khoa học và công nghệ công lập.
• Mẫu số 03: Quyết định giao quyền tự chủ về tài chính cho tổ chức khoa học và công nghệ công lập.

Bên cạnh đó, Phụ lục II hướng dẫn một số nhiệm vụ thường xuyên tham khảo để các tổ chức khoa học và công nghệ công lập xây dựng nhiệm vụ thường xuyên theo chức năng. Các nhiệm vụ tham khảo bao gồm: xây dựng kế hoạch và quản lý hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cơ sở; khảo sát, điều tra, phân tích, đánh giá phục vụ quản lý nhà nước và hoạch định chính sách; xây dựng, cập nhật, chuẩn hóa cơ sở dữ liệu; truyền thông, phổ biến kết quả nghiên cứu; kết nối đối tác, chuyển giao tri thức, chuyển giao công nghệ và hỗ trợ cộng đồng phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được giao.

Trách nhiệm tổ chức triển khai thực hiện

Thông tư quy định trách nhiệm của tổ chức khoa học và công nghệ công lập, cơ quan chủ quản và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trong việc xây dựng phương án tự chủ tài chính, đề xuất nhiệm vụ, lập dự toán, thẩm định, phê duyệt và giao dự toán ngân sách nhà nước hỗ trợ. Việc ban hành Thông tư số 55/2026/TT-BKHCN có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện cơ chế tài chính đối với tổ chức khoa học và công nghệ công lập; tạo cơ sở để các đơn vị chủ động xây dựng phương án tự chủ, nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước, gắn trách nhiệm tài chính với kết quả thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Các tổ chức khoa học và công nghệ công lập cần chủ động nghiên cứu các quy định của Thông tư, rà soát chức năng, nhiệm vụ, nguồn thu, các khoản chi và mức độ tự chủ tài chính; xây dựng phương án tự chủ và dự toán kinh phí phù hợp với điều kiện thực tế, bảo đảm đúng quy định pháp luật.

Chi tiết Thông tư xem tại tệpđính kèm: 550001-17937751317601775466287.pdf