THÁI NGUYÊN

Những nội dung mới được quy định tại Thông tư số 30/2026/TT-BXD của Bộ Xây dựng về kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe cơ giới đang lưu hành. Các quy định này không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho chủ phương tiện khi thực hiện thủ tục đăng kiểm mà còn góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực giao thông vận tải. 

Công nhận giấy đăng ký xe điện tử khi làm thủ tục đăng kiểm

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất là việc cơ quan đăng kiểm chính thức chấp nhận giấy đăng ký xe điện tử được tích hợp trên tài khoản định danh điện tử VNeID hoặc ứng dụng VNeTraffic thay cho giấy đăng ký xe bản giấy trong nhiều trường hợp. Theo đó, khi thực hiện thủ tục miễn kiểm định lần đầu hoặc kiểm định định kỳ, chủ phương tiện có thể xuất trình thông tin đăng ký xe điện tử trên các ứng dụng được cơ quan có thẩm quyền công nhận. Điều này giúp người dân không còn phải mang theo nhiều loại giấy tờ như trước đây, giảm nguy cơ thất lạc hồ sơ và tạo thuận lợi trong quá trình tiếp nhận, kiểm tra thông tin tại cơ sở đăng kiểm. Việc công nhận giá trị pháp lý của giấy tờ điện tử là bước tiếp nối quá trình số hóa dữ liệu dân cư, dữ liệu phương tiện và các thủ tục hành chính trên môi trường số. Đây cũng là một trong những giải pháp nhằm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số theo định hướng của Chính phủ.

Kết nối dữ liệu để giảm hồ sơ, giấy tờ

Cùng với việc chấp nhận giấy tờ điện tử, các quy định mới cũng thúc đẩy mạnh mẽ việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan đăng kiểm, cơ quan đăng ký xe, cơ quan quản lý chất lượng phương tiện và các đơn vị liên quan; những thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu dùng chung hoặc đã được các cơ quan nhà nước chia sẻ trên hệ thống sẽ được khai thác trực tiếp. Người dân không phải cung cấp lại những loại giấy tờ mà cơ quan chức năng đã có dữ liệu. Điều này góp phần thực hiện hiệu quả nguyên tắc “một lần khai báo, nhiều lần sử dụng”, giảm tình trạng người dân phải chuẩn bị nhiều bộ hồ sơ cho cùng một thủ tục hành chính như trước đây. Trong trường hợp dữ liệu điện tử chưa được cập nhật, chưa được đồng bộ hoặc phát sinh sự cố kỹ thuật làm ảnh hưởng đến việc tra cứu thông tin, cơ quan đăng kiểm mới yêu cầu chủ phương tiện bổ sung hồ sơ giấy theo quy định để bảo đảm tính chính xác của thông tin kiểm định.

Quản lý kết quả kiểm định bằng hình thức điện tử

Một thay đổi quan trọng khác là kết quả kiểm định phương tiện sẽ được quản lý chủ yếu dưới dạng điện tử. Theo quy định mới, giấy chứng nhận kiểm định điện tử trở thành hình thức quản lý chính trong hệ thống đăng kiểm. Thông tin về tình trạng kiểm định, thời hạn hiệu lực và các dữ liệu liên quan được lưu trữ trên hệ thống số, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tra cứu, quản lý và chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan chức năng. Trong trường hợp chủ xe có nhu cầu sử dụng bản giấy, cơ sở đăng kiểm vẫn thực hiện cấp giấy chứng nhận. Tuy nhiên, giấy chứng nhận sẽ được in trực tiếp từ hệ thống dữ liệu điện tử thay vì sử dụng phôi giấy theo phương thức truyền thống như trước đây. Việc chuyển đổi từ quản lý hồ sơ giấy sang hồ sơ điện tử được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời giảm chi phí lưu trữ, bảo quản và xử lý hồ sơ.

Không còn bắt buộc nộp bản cà số khung, số máy

Nhằm tiếp tục cắt giảm thủ tục hành chính, Thông tư 30/2026 cũng bỏ yêu cầu bắt buộc nộp bản cà số khung, số máy đối với nhiều thủ tục đăng kiểm. Thay vào đó, chủ phương tiện có thể cung cấp hình ảnh chụp rõ nét số khung, số động cơ theo hướng dẫn của cơ quan đăng kiểm. Quy định này giúp người dân tiết kiệm thời gian, công sức trong quá trình chuẩn bị hồ sơ, đồng thời phù hợp với xu hướng xử lý hồ sơ điện tử hiện nay. Đối với thủ tục miễn kiểm định lần đầu, chủ phương tiện cần bổ sung hình ảnh tổng thể của xe được chụp từ phía trước và phía sau. Các hình ảnh phải bảo đảm thể hiện rõ phương tiện, đúng yêu cầu về góc chụp, tỷ lệ hiển thị và thời gian ghi nhận hình ảnh theo quy định. Những hình ảnh này sẽ là cơ sở để cơ quan đăng kiểm đối chiếu, xác thực thông tin phương tiện trước khi thực hiện các thủ tục liên quan.

Nhiều loại giấy tờ chỉ nộp khi dữ liệu chưa được chia sẻ

Một điểm mới khác được nhiều người dân quan tâm là việc giảm yêu cầu nộp các loại giấy tờ liên quan đến nguồn gốc và chất lượng phương tiện. Cụ thể, đối với Phiếu kiểm tra chất lượng xuất xưởng đối với xe sản xuất, lắp ráp trong nước hoặc Giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe nhập khẩu, chủ phương tiện chỉ phải cung cấp khi dữ liệu chưa được kết nối, chia sẻ trên hệ thống hoặc xảy ra lỗi kỹ thuật. Nếu các thông tin này đã được cập nhật đầy đủ trong cơ sở dữ liệu của cơ quan quản lý nhà nước, người dân không cần nộp lại hồ sơ giấy. Quy định này được đánh giá là góp phần giảm đáng kể số lượng giấy tờ trong hồ sơ đăng kiểm, đồng thời nâng cao hiệu quả khai thác dữ liệu số giữa các cơ quan quản lý.

Mở rộng nhiều hình thức nộp hồ sơ

Bên cạnh việc đơn giản hóa thành phần hồ sơ, Thông tư mới cũng mở rộng các phương thức tiếp nhận hồ sơ đăng kiểm nhằm tạo thuận lợi tối đa cho người dân. Theo đó, chủ phương tiện có thể lựa chọn thực hiện thủ tục thông qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia, ứng dụng đăng kiểm điện tử, nộp trực tiếp tại cơ sở đăng kiểm hoặc gửi hồ sơ thông qua dịch vụ bưu chính công ích. Sự đa dạng về phương thức thực hiện giúp người dân chủ động lựa chọn hình thức phù hợp với điều kiện thực tế, giảm thời gian đi lại và nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ công.

Hướng tới nền đăng kiểm số hiện đại, minh bạch

Việc triển khai các quy định mới từ ngày 01/7/2026 đánh dấu bước chuyển quan trọng từ mô hình xử lý thủ tục hành chính truyền thống sang phương thức quản lý dựa trên dữ liệu số. Không chỉ giảm giấy tờ, rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục, những thay đổi này còn góp phần xây dựng hệ thống quản lý phương tiện minh bạch, liên thông và hiệu quả hơn. Tuy nhiên, để các quy định mới phát huy hiệu quả trong thực tiễn, việc bảo đảm hạ tầng công nghệ, chất lượng cơ sở dữ liệu và khả năng kết nối giữa các hệ thống thông tin là yếu tố then chốt. Đồng thời, các cơ quan chức năng cần tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân sử dụng các nền tảng số, đặc biệt là nhóm người cao tuổi hoặc những người còn hạn chế về kỹ năng công nghệ.

Cải cách thủ tục hành chính không đơn thuần là thay thế hồ sơ giấy bằng hồ sơ điện tử mà còn là sự thay đổi trong phương thức phục vụ theo hướng lấy người dân làm trung tâm. Khi dữ liệu được kết nối thông suốt và các nền tảng số vận hành ổn định, hoạt động đăng kiểm sẽ trở nên thuận tiện hơn, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ công và thúc đẩy tiến trình chuyển đổi số quốc gia.