Chuyển đổi số trong hợp tác xã: Mở rộng cơ hội kinh doanh cho nông sản địa phương
Không chỉ đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử, nhiều hợp tác xã (HTX) tại Thái Nguyên đang từng bước ứng dụng công nghệ số vào quản lý sản xuất, quảng bá thương hiệu và kết nối tiêu thụ. Từ những thay đổi trong cách thức vận hành, kinh doanh, chuyển đổi số đang mở thêm cơ hội để nông sản địa phương tiếp cận thị trường rộng lớn hơn, nâng cao giá trị và sức cạnh tranh.
Thay đổi phương thức quản lý và kinh doanh
Trong bối cảnh thị trường ngày càng đòi hỏi cao về chất lượng, nguồn gốc và tính minh bạch của sản phẩm, chuyển đổi số đang trở thành hướng đi quan trọng đối với khu vực kinh tế tập thể. Thay vì phụ thuộc chủ yếu vào thương lái và các kênh phân phối truyền thống, nhiều HTX đã chủ động sử dụng nền tảng số để giới thiệu sản phẩm, tiếp cận khách hàng và tổ chức hoạt động kinh doanh.
Tại xã Thượng Minh, HTX Yến Dương là một trong những mô hình cho thấy hiệu quả của việc ứng dụng công nghệ vào phát triển sản phẩm địa phương. HTX liên kết với hàng trăm hộ dân, tổ chức sản xuất các sản phẩm đặc trưng như miến dong, bí thơm và một số nông sản chế biến. Đáng chú ý, 100% sản phẩm của HTX có mã truy xuất nguồn gốc; hơn 90% doanh thu đến từ các kênh bán hàng trực tuyến như Shopee, Zalo, Facebook và TikTok.
Hợp tác xã Yến Dương tham gia chương trình livestream giới thiệu sản phẩm OCOP
Việc khai thác các nền tảng số không chỉ giúp HTX giới thiệu sản phẩm đến khách hàng ở nhiều địa phương mà còn tạo điều kiện cung cấp thông tin về vùng nguyên liệu, quy trình sản xuất và chất lượng hàng hóa. Những video ngắn, phiên livestream giới thiệu sản phẩm trở thành phương thức kết nối trực tiếp giữa người sản xuất với người tiêu dùng, góp phần xây dựng niềm tin và thúc đẩy tiêu thụ nông sản.
Ở lĩnh vực sản phẩm thổ cẩm và dược liệu, HTX Thiên An, xã Phủ Thông, cũng từng bước đưa công nghệ vào hoạt động quản lý, kinh doanh. Với 9 sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP, HTX đã đưa hàng hóa lên các sàn thương mại điện tử như Tiki, Shopee, Voso và Postmart. Đơn vị đồng thời ứng dụng phần mềm quản lý hàng hóa để theo dõi tồn kho, khách hàng và doanh thu; phối hợp với các đơn vị chuyển phát nhằm đưa sản phẩm đến người mua thuận tiện hơn.
Từ những mô hình này có thể thấy, chuyển đổi số trong HTX không đơn thuần là mở thêm một kênh bán hàng trực tuyến mà còn là quá trình thay đổi phương thức quản trị, tổ chức sản xuất và phân phối sản phẩm. Khi dữ liệu hàng hóa được quản lý tốt, thông tin nguồn gốc được công khai và hoạt động kinh doanh được kết nối trên nền tảng số, HTX có thêm điều kiện nâng cao hiệu quả vận hành và năng lực cạnh tranh.
Từ sản phẩm địa phương đến thị trường rộng lớn
Một trong những lợi thế lớn của chuyển đổi số là giúp các HTX từng bước vượt qua giới hạn về địa lý trong hoạt động xúc tiến thương mại. Với một chiếc điện thoại thông minh, cơ sở sản xuất có thể giới thiệu sản phẩm, tương tác với khách hàng, tiếp nhận đơn hàng và kết nối với các đơn vị vận chuyển mà không cần đầu tư hệ thống phân phối quy mô lớn.
Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy việc tham gia môi trường số đòi hỏi các HTX phải thay đổi đồng bộ nhiều khâu. Sản phẩm cần bảo đảm chất lượng ổn định, bao bì phù hợp, thông tin rõ ràng; người trực tiếp kinh doanh cần có kỹ năng xây dựng nội dung, quảng bá, chăm sóc khách hàng và xử lý đơn hàng. Đặc biệt, hoạt động truy xuất nguồn gốc và quản lý dữ liệu sản phẩm cần được duy trì thường xuyên để tạo dựng uy tín với người tiêu dùng.
Nhằm thúc đẩy quá trình này, tỉnh Thái Nguyên đã quan tâm triển khai các nhiệm vụ hỗ trợ chuyển đổi số cho doanh nghiệp, HTX và hộ kinh doanh giai đoạn 2026-2030. Trong đó, chú trọng hỗ trợ ứng dụng nền tảng số trong quản trị, sản xuất, kinh doanh và phát triển thương mại điện tử, tạo điều kiện để các chủ thể kinh tế nâng cao năng lực cạnh tranh.
Để chuyển đổi số thực sự đi vào chiều sâu, bên cạnh sự hỗ trợ của các cơ quan chức năng, mỗi HTX cần chủ động lựa chọn giải pháp phù hợp với quy mô và đặc thù sản phẩm; chú trọng đào tạo nhân lực, chuẩn hóa quy trình sản xuất, xây dựng thương hiệu và khai thác hiệu quả dữ liệu kinh doanh.
Từ những thay đổi trong cách quản lý đến việc mở rộng phương thức tiếp cận khách hàng, chuyển đổi số đang từng bước tạo ra diện mạo mới cho hoạt động của các HTX. Khi công nghệ được ứng dụng phù hợp và gắn chặt với chất lượng sản phẩm, đây sẽ là động lực quan trọng giúp nông sản Thái Nguyên nâng cao giá trị, mở rộng thị trường và phát triển bền vững trong nền kinh tế số./.
T.H