THÁI NGUYÊN

Trong bối cảnh thế giới đang chứng kiến làn sóng chuyển đổi công nghệ và đổi mới sáng tạo diễn ra sâu rộng, Việt Nam đang khẳng định quyết tâm mạnh mẽ đưa khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trở thành động lực then chốt cho phát triển nhanh và bền vững của đất nước. Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị được xem là “kim chỉ nam” định hướng chiến lược cho giai đoạn mới. Sau 9 tháng triển khai, đặc biệt là trong quý III/2025, việc thực hiện Nghị quyết đã được các cấp, các ngành, các địa phương tập trung triển khai quyết liệt, đồng bộ, đạt được nhiều kết quả cụ thể và thiết thực. Với sự vào cuộc mạnh mẽ của toàn hệ thống chính trị, công tác chỉ đạo, điều hành, phối hợp và thực thi các nhiệm vụ theo Nghị quyết đã tạo ra chuyển biến tích cực, thể hiện tinh thần chủ động, sáng tạo và trách nhiệm cao của các cơ quan, đơn vị trong cả nước, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành trụ cột của tăng trưởng và phát triển quốc gia. 

Tổng Bí thư Tô Lâm chủ trì Phiên họp của Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, ngày 15/10/2025

Công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế, chính sách tiếp tục được đẩy mạnh, từng bước tháo gỡ các điểm nghẽn, tạo hành lang pháp lý đồng bộ cho phát triển. Hạ tầng số quốc gia được chú trọng đầu tư, đặc biệt là Trung tâm Dữ liệu Quốc gia số 1 đã hoàn thành và đưa vào vận hành, góp phần tăng cường năng lực lưu trữ, kết nối và chia sẻ dữ liệu quốc gia. Các nền tảng và dịch vụ số phục vụ người dân, doanh nghiệp được mở rộng và nâng cao chất lượng. Công tác cải cách thủ tục hành chính được đẩy nhanh trên cơ sở khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Nhiều lĩnh vực khoa học và công nghệ đã xác định được trọng tâm chỉ đạo, tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy hoạt động nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa kết quả khoa học. Công tác truyền thông, tuyên truyền và lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo trong xã hội cũng được tăng cường. Các cơ quan báo chí, truyền thông đã tích cực phổ biến kết quả, mô hình, kinh nghiệm hay trong triển khai Nghị quyết 57, giúp nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân dân về vai trò của khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong phát triển đất nước. Tinh thần “lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, làm thước đo hiệu quả” đã dần trở thành nhận thức chung, được cụ thể hóa trong nhiều chương trình hành động và kế hoạch triển khai thực tế.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn những tồn tại, hạn chế cần khắc phục. Một số văn bản, quy định về chuyển đổi số ban hành còn chậm, hạ tầng số tại một số cơ quan trong hệ thống chính trị đã xuống cấp, thiếu đồng bộ; việc triển khai các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành còn chậm; việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống thông tin còn chưa hiệu quả và chất lượng dịch vụ công trực tuyến còn chưa đáp ứng kỳ vọng. Trong lĩnh vực khoa học - công nghệ, hoạt động sản xuất công nghệ cao chủ yếu vẫn mang tính gia công, lắp ráp; một số phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia hoạt động chưa hiệu quả; cơ chế giải quyết và thủ tục cấp văn bằng bảo hộ sở hữu trí tuệ còn bất cập, gây khó khăn cho hoạt động nghiên cứu và thương mại hóa kết quả khoa học…

Trên cơ sở đánh giá kết quả và những hạn chế nêu trên, các định hướng chỉ đạo trong thời gian tới tập trung vào việc quán triệt sâu sắc nguyên tắc “Kỷ cương đi trước - Nguồn lực đi cùng - Kết quả làm thước đo”, coi đây là tư tưởng chỉ đạo xuyên suốt trong triển khai Nghị quyết số 57. Theo đó, “kỷ cương” thể hiện ở việc chấp hành nghiêm các kết luận, chỉ đạo của Trung ương, kiên quyết khắc phục tình trạng đùn đẩy, né tránh, chậm trễ trong thực hiện nhiệm vụ; “nguồn lực” phải được bảo đảm đầy đủ, phân bổ hợp lý, tránh dàn trải, lãng phí và “kết quả” phải được đo bằng hiệu quả thực chất trong công việc, chứ không chỉ ở những báo cáo hình thức. Trọng tâm hành động trong thời gian tới là tiếp tục tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, coi đây là nhiệm vụ đột phá hàng đầu. Cần hoàn thiện khung pháp lý cho việc chia sẻ, khai thác và sử dụng dữ liệu; bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ; thúc đẩy thương mại hóa các kết quả nghiên cứu; khuyến khích hợp tác công - tư trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; đồng thời xây dựng và thực thi các cơ chế bảo vệ, khuyến khích đội ngũ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, xem đây là yếu tố cốt lõi để thúc đẩy tinh thần đổi mới và sáng tạo trong toàn hệ thống. Phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động, lấy doanh nghiệp làm trung tâm, là hướng đi được xác định rõ. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, dẫn dắt và đặt hàng; doanh nghiệp là chủ thể chính trong đầu tư, nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa kết quả khoa học, công nghệ. Mô hình 3 Nhà (Nhà nước, Nhà trường và Nhà doanh nghiệp) cần được triển khai thực chất, tạo sự gắn kết chặt chẽ giữa đào tạo, nghiên cứu và sản xuất, hình thành chuỗi đổi mới sáng tạo bền vững, gắn kết tri thức với thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội.

Trong lĩnh vực chuyển đổi số, phương châm hành động được xác định là “Ba trọng tâm - Ba công khai - Một thước đo”. Ba trọng tâm gồm: thể chế hóa kịp thời, đầy đủ các kết luận chỉ đạo của Ban Chỉ đạo; tổ chức thực thi quyết liệt, hiệu quả, có sản phẩm cụ thể và tăng cường kiểm tra, giám sát, tháo gỡ khó khăn kịp thời. Ba công khai là: công khai tiến độ thực hiện; công khai trách nhiệm của tổ chức, cá nhân và công khai kết quả để Nhân dân, xã hội giám sát. Một thước đo duy nhất cho hiệu quả của mọi chính sách và hoạt động chuyển đổi số chính là mức độ hài lòng và niềm tin của người dân, doanh nghiệp đối với cơ quan nhà nước. 

Để hiện thực hóa các định hướng trên, cần có sự thay đổi căn bản trong phương thức lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành. Việc ứng dụng công nghệ và dữ liệu vào quản lý cần được coi là nền tảng để nâng cao tính minh bạch, hiệu quả và khả năng dự báo. Hệ thống giám sát, đánh giá việc thực hiện Nghị quyết số 57 cần được vận hành trên nền tảng dữ liệu thời gian thực, giúp phát hiện sớm những điểm nghẽn, vướng mắc và hỗ trợ kịp thời cho các cơ quan, đơn vị trong quá trình triển khai. Qua đó, bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả thực chất của công tác phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Các điểm cầu trong cả nước tham dự Hội nghị trực tuyến, ngày 15/10/2025

Các nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian cuối năm 2025 được xác định rõ ràng. Từng bộ, ngành, cơ quan Trung ương và địa phương phải đề cao trách nhiệm của người đứng đầu, nêu gương trong chỉ đạo, điều hành, quyết liệt hành động, không chấp nhận tư duy nhiệm kỳ, cục bộ hay né tránh. Trọng tâm là khẩn trương hoàn thiện các văn bản pháp luật hướng dẫn thi hành các luật mới về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và sở hữu trí tuệ, bảo đảm tính đồng bộ, khả thi và kịp thời. Các bộ, ngành và địa phương tập trung thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia; nâng cao chất lượng, tiến độ xây dựng và vận hành các cơ sở dữ liệu quốc gia; triển khai Cổng Dịch vụ công quốc gia theo nguyên tắc “Một cửa số”, giúp người dân và doanh nghiệp chỉ phải cung cấp thông tin một lần trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính. Cùng với đó, cần hoàn thiện các chuẩn mực, tiêu chuẩn kỹ thuật thống nhất về bảo mật, an ninh mạng và an toàn dữ liệu, làm nền tảng cho việc quản lý, chia sẻ và khai thác dữ liệu an toàn, hiệu quả, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo được định hướng theo hướng mở rộng Mô hình hợp tác 3 Nhà, thúc đẩy hình thành và phát triển các khu công nghệ cao, đô thị thông minh, trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia và địa phương. Công tác đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho các lĩnh vực công nghệ trọng điểm cần được đẩy mạnh, đặc biệt trong các ngành trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ sinh học, công nghệ bán dẫn và an ninh mạng. Đặc biệt, các doanh nghiệp công nghệ số cần tiên phong đầu tư nghiên cứu, phát triển sản phẩm, mở rộng ứng dụng trong sản xuất, dịch vụ và quản trị quốc gia, Việc làm chủ công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu sẽ góp phần khẳng định vị thế của Việt Nam trong nền kinh tế số thế giới.

Để bảo đảm tính thống nhất và hiệu quả trong thực hiện, Chính phủ, Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng các tổ chức chính trị - xã hội cần phối hợp chặt chẽ trong chỉ đạo, giám sát và tổ chức triển khai các nhiệm vụ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Sự đồng bộ, thống nhất trong hành động của toàn hệ thống chính trị sẽ là yếu tố quyết định để đưa các chủ trương của Nghị quyết số 57-NQ/TW đi vào thực tiễn, tạo đột phá về năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế quốc gia trong thời kỳ mới.

Nghị quyết số 57-NQ/TW được khẳng định là bước đi chiến lược của Đảng trong việc khơi dậy và phát huy sức mạnh trí tuệ, tiềm năng sáng tạo của dân tộc, đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực then chốt của phát triển đất nước. Những kết quả đạt được trong quý III/2025 cho thấy sự chuyển biến rõ nét trong nhận thức và hành động của các cấp, các ngành, thể hiện quyết tâm chính trị cao và sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Trên nền tảng đó, các nhiệm vụ trọng tâm trong những tháng cuối năm 2025 sẽ tiếp tục được triển khai quyết liệt, thực chất và hiệu quả hơn, tạo tiền đề vững chắc cho giai đoạn thực hiện mới trong năm 2026. Với quyết tâm hành động mạnh mẽ và tinh thần đổi mới sáng tạo, Nghị quyết số 57-NQ/TW sẽ tiếp tục tạo xung lực mới cho quá trình hiện đại hóa, nâng cao năng lực cạnh tranh và sức sáng tạo của đất nước, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển nhanh và bền vững, xây dựng một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng và hội nhập trong kỷ nguyên số.