Đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động xuất bản theo Chỉ thị số 04-CT/TW: Tạo đột phá phát triển ngành trong kỷ nguyên mới
Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư diễn ra mạnh mẽ, chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu, tác động sâu rộng đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có hoạt động xuất bản – một lĩnh vực giữ vai trò đặc biệt quan trọng trên mặt trận tư tưởng, văn hóa. Ngày 17/3/2026, Ban Bí thư Trung ương Đảng ban hành Chỉ thị số 04-CT/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới, trong đó nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện nhằm tạo động lực phát triển ngành theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, hội nhập quốc tế.
Theo Chỉ thị, xuất bản được xác định là lĩnh vực hoạt động tư tưởng – văn hóa đặc biệt quan trọng, giữ vai trò nòng cốt trong việc tuyên truyền, phổ biến đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; đồng thời là bộ phận thiết yếu của công nghiệp văn hóa và nền kinh tế tri thức. Trong bối cảnh mới, hoạt động xuất bản không chỉ thực hiện nhiệm vụ chính trị mà còn phải phát triển theo hướng ngành kinh tế – công nghệ hiện đại, trong đó chuyển đổi số là xu thế tất yếu và cấp bách. Chỉ thị 04-CT/TW đặt ra mục tiêu đến năm 2030, chuyển đổi số phải được triển khai sâu rộng trong toàn ngành xuất bản, từ hạ tầng công nghệ, nền tảng số đến nội dung số; ưu tiên phát triển xuất bản phẩm điện tử, số hóa theo hướng đa dạng, sáng tạo, hội nhập; đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn trong toàn bộ quy trình hoạt động. Đồng thời, phấn đấu 100% nhà xuất bản tham gia xuất bản điện tử và ứng dụng chuyển đổi số; khoảng 80% cơ sở in đạt trình độ công nghệ hiện đại, từng bước hình thành hệ sinh thái xuất bản số đồng bộ.
Quán triệt tinh thần Chỉ thị, ngày 24/4/2026, UBND tỉnh Thái Nguyên ban hành Công văn số 4408/UBND-KGVX v/v triển khai thực hiện Chỉ thị số 04-CT/TW ngày 17/3/2026 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới, với nhiều nhiệm vụ, giải pháp cụ thể, sát với thực tiễn. Trong đó, UBND tỉnh giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì tham mưu xây dựng kế hoạch triển khai Chỉ thị, bảo đảm rõ mục tiêu, lộ trình, tiến độ và cơ chế phối hợp; đồng thời hướng dẫn, đôn đốc các cơ quan, đơn vị tổ chức thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ phát triển xuất bản, in và phát hành theo hướng tinh gọn, chất lượng, hiện đại. Một trong những nội dung trọng tâm, UBND tỉnh yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực xuất bản, khuyến khích ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn trong các khâu biên tập, xuất bản, in và phát hành; phát triển xuất bản điện tử, thư viện số, tủ sách điện tử; tăng cường liên kết giữa xuất bản với các ngành, lĩnh vực liên quan. Đây được xem là những giải pháp then chốt nhằm hiện thực hóa mục tiêu phát triển xuất bản điện tử trên địa bàn tỉnh đến năm 2030. Bên cạnh đó, UBND tỉnh cũng nhấn mạnh việc huy động nguồn lực xã hội, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành xuất bản; đồng thời khuyến khích sáng tạo các xuất bản phẩm có giá trị cao về tư tưởng, khoa học, giáo dục và thẩm mỹ, đặc biệt là các ấn phẩm về lịch sử, văn hóa, con người Thái Nguyên. Công tác quản lý nhà nước được tăng cường, gắn với thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các vi phạm trong hoạt động xuất bản, in và phát hành. Song song với đó, phát triển văn hóa đọc cũng được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. UBND tỉnh chỉ đạo củng cố hệ thống thư viện, tủ sách cơ sở; nâng cao khả năng tiếp cận tri thức của người dân, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, góp phần xây dựng xã hội học tập và lan tỏa giá trị của sách trong đời sống.
Từ định hướng chung của Trung ương đến chỉ đạo cụ thể của địa phương cho thấy, chuyển đổi số trong hoạt động xuất bản không chỉ là yêu cầu mang tính chiến lược mà còn là nhiệm vụ cấp thiết. Việc xây dựng hạ tầng số, nền tảng dữ liệu dùng chung, phát triển xuất bản đa nền tảng, đa sản phẩm, cùng với sự tham gia của doanh nghiệp công nghệ sẽ tạo nền tảng vững chắc cho ngành xuất bản phát triển trong kỷ nguyên số. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi số cũng đặt ra nhiều thách thức, đặc biệt là vấn đề bảo vệ bản quyền trên môi trường số và yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Do đó, việc hoàn thiện thể chế, tăng cường ứng dụng công nghệ trong quản lý bản quyền, cũng như đào tạo đội ngũ cán bộ, biên tập viên, chuyên gia công nghệ là những nhiệm vụ cần được triển khai đồng bộ.
Có thể khẳng định, với định hướng rõ ràng từ Chỉ thị số 04-CT/TW và sự vào cuộc quyết liệt của các địa phương như Thái Nguyên, chuyển đổi số trong hoạt động xuất bản đang từng bước được hiện thực hóa một cách bài bản, đồng bộ. Đây chính là nền tảng quan trọng để ngành xuất bản Việt Nam phát triển hiện đại, chuyên nghiệp, góp phần lan tỏa tri thức, nâng cao dân trí và khẳng định vai trò trong nền kinh tế số và xã hội số.
Thông tin chi tiết xem tại file đính kèm:
Chỉ thị 04-CT.TW.pdf
2052-ĐUUB thực hiện Chỉ thị số 04 của Ban Bí thư về hoạt động xuất bản trong tình hình mới.signed.signed.signed.signed.pdf