THÁI NGUYÊN

Ngày 05/01/2026, Văn phòng Chính phủ ban hành Thông báo số 4/TB-VPCP kết luận của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tại Diễn đàn quốc gia về phát triển kinh tế số và xã hội số lần thứ 3. Thông báo khẳng định, chuyển đổi số, phát triển kinh tế số và xã hội số thời gian qua đã có sự chuyển biến rõ nét cả về nhận thức, tư duy và hành động; lan tỏa sâu rộng đến “mọi nhà, mọi người”, qua đó tạo động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững.

Theo kết luận của Thủ tướng, thể chế, cơ chế, chính sách phục vụ chuyển đổi số tiếp tục được quan tâm hoàn thiện. Hạ tầng số quốc gia có bước phát triển mang tính “đột phá” về năng lực, công nghệ và chất lượng. Đến nay, mạng 5G đã phủ sóng gần 59% dân số; Internet Việt Nam nằm trong nhóm 20 quốc gia hàng đầu thế giới. Đây là nền tảng quan trọng để thúc đẩy kinh tế số, xã hội số phát triển mạnh mẽ hơn trong giai đoạn tới.

Kinh tế số duy trì tốc độ tăng trưởng nhanh và ngày càng đóng góp quan trọng cho nền kinh tế. Số lượng doanh nghiệp công nghệ số tăng từ khoảng 58 nghìn doanh nghiệp năm 2020 lên gần 80 nghìn doanh nghiệp năm 2025. Kim ngạch xuất khẩu sản phẩm công nghệ số năm 2025 ước đạt 172 tỷ USD, tăng hơn 1,7 lần so với năm 2020. Thương mại điện tử đạt quy mô khoảng 36 tỷ USD năm 2025, tăng gấp 3 lần so với năm 2020, với tốc độ tăng trưởng bình quân 22–25%/năm. Đáng chú ý, đến cuối năm 2025, tổng giá trị thanh toán không dùng tiền mặt ước gấp 26 lần GDP, với hơn 20,2 tỷ giao dịch mỗi năm. Công tác quản lý thuế, triển khai hóa đơn điện tử được thực hiện quyết liệt, hiệu quả, góp phần tăng thu cho ngân sách nhà nước.

Cùng với kinh tế số, xã hội số được phát triển theo tinh thần bao trùm, nhân văn, “không ai bị bỏ lại phía sau”. Việc cắt giảm thủ tục hành chính, vận hành chính quyền 2 cấp, thiết lập các Trung tâm phục vụ hành chính công đã mang lại những kết quả tích cực. Hiện 100% cơ sở khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế đã sử dụng căn cước công dân gắn chip; việc chi trả trợ cấp qua tài khoản ngân hàng cho khoảng 3 triệu người thuộc diện bảo trợ xã hội và người có công với cách mạng đã được triển khai, với tổng kinh phí trên 40 nghìn tỷ đồng.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Thủ tướng chỉ rõ phát triển kinh tế số, xã hội số vẫn còn những tồn tại, hạn chế. Thể chế, chính sách một số lĩnh vực còn bất cập; dữ liệu số chưa đầy đủ, chưa được khai thác hiệu quả; hạ tầng số phát triển chưa đồng bộ; nguồn nhân lực số vừa thiếu, vừa yếu; năng lực đổi mới sáng tạo, nghiên cứu và phát triển (R&D) còn khiêm tốn. Đặc biệt, vấn đề an toàn, an ninh mạng ở nhiều nơi chưa được quan tâm đúng mức; tình trạng lừa đảo trực tuyến, lộ lọt thông tin cá nhân diễn biến phức tạp, gây bức xúc trong xã hội.

Để khắc phục những hạn chế nêu trên, Thủ tướng yêu cầu thúc đẩy mạnh mẽ “chuyển đổi kép” – kết hợp chặt chẽ giữa chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, coi đây là định hướng xuyên suốt trong phát triển kinh tế số và xã hội số thời gian tới.

Cụ thể, trong lĩnh vực công nghiệp, cần đẩy mạnh số hóa và tái cấu trúc các ngành; sớm hình thành các “Tổ hợp công nghiệp kỹ thuật số”, “Siêu trung tâm dữ liệu” có quy mô lớn, giá trị gia tăng cao và sức lan tỏa mạnh. Trong nông nghiệp, phát triển mô hình “Nông nghiệp công nghệ cao – Nông dân số – Nông thôn thông minh”. Với lĩnh vực dịch vụ, thương mại, tập trung xây dựng các hệ sinh thái dịch vụ số hiện đại; kích cầu tiêu dùng trên môi trường số, phát triển thương mại điện tử và thanh toán không dùng tiền mặt; phát động, triển khai hiệu quả chương trình “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam trên không gian số”.

Trong lĩnh vực môi trường, Thủ tướng nhấn mạnh việc ứng dụng công nghệ số để chuyển từ tư duy “bị động, chống đỡ” sang “chủ động thích ứng” với biến đổi khí hậu, thông qua tăng cường giám sát tự động, quản lý thông minh. Đối với xã hội số, cần đẩy mạnh chuyển đổi số để tối ưu hóa các dịch vụ xã hội cơ bản như y tế, giáo dục, lao động; xây dựng mạng lưới an sinh xã hội số minh bạch, hiệu quả, bảo đảm công bằng xã hội.

Về thể chế và nguồn lực, Thủ tướng giao Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các bộ, ngành khẩn trương xây dựng văn bản hướng dẫn các luật liên quan đến khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; hoàn thiện khung pháp lý cho hợp tác công – tư và cơ chế thử nghiệm mô hình kinh doanh mới. Đồng thời, triển khai đồng bộ các giải pháp thu hút đầu tư cho phát triển kinh tế số, xã hội số theo nguyên tắc “đầu tư công dẫn dắt, đầu tư tư nhân là động lực, FDI là đòn bẩy công nghệ”.

Thủ tướng cũng yêu cầu đẩy nhanh phủ sóng 5G toàn quốc; phát triển nền tảng điện toán đám mây Việt Nam; nâng cao chất lượng nhân lực số. Đặc biệt, khẩn trương hoàn thiện Đề án hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số trong tháng 01/2026; tăng cường các giải pháp bảo đảm an toàn, an ninh mạng, bảo vệ các nhóm yếu thế; đẩy mạnh phong trào “Bình dân học vụ số”, phổ cập kỹ năng số cho toàn dân.

Kết luận của Thủ tướng thể hiện quyết tâm chính trị cao trong việc đưa chuyển đổi số, kinh tế số và xã hội số trở thành động lực then chốt cho phát triển nhanh, bền vững đất nước trong giai đoạn mới.