Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, Internet và các nền tảng mạng xã hội đã mang lại nhiều cơ hội học tập, kết nối và phát triển cho trẻ em. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích đó, môi trường mạng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ như lừa đảo trực tuyến, bắt nạt trên không gian mạng, xâm phạm quyền riêng tư, tiếp cận thông tin độc hại và các hành vi xâm hại trẻ em dưới nhiều hình thức. Trong bối cảnh đó, công tác bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng đang trở thành nhiệm vụ quan trọng, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành, gia đình, nhà trường và toàn xã hội.
Học sinh tham gia hoạt động học tập, tìm hiểu kiến thức về an toàn thông tin và kỹ năng bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng.
Thực hiện Kế hoạch số 201/KH-UBND ngày 12/5/2026 của UBND tỉnh Thái Nguyên về triển khai Chương trình Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026-2030, Sở Khoa học và Công nghệ chủ động xây dựng và ban hành Kế hoạch số 79/KH-SKHCN ngày 26/5/2026 nhằm cụ thể hóa các nhiệm vụ thuộc phạm vi chức năng, nhiệm vụ của ngành. Là cơ quan chuyên môn tham mưu giúp UBND tỉnh thực hiện quản lý nhà nước trong nhiều lĩnh vực liên quan đến hạ tầng số, công nghệ thông tin, công nghệ số, chuyển đổi số, viễn thông và Internet,... thời gian qua Sở Khoa học và Công nghệ thường xuyên phối hợp, hỗ trợ kỹ thuật, hạ tầng số, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền kỹ năng số an toàn và thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng các giải pháp công nghệ phục vụ công tác bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng. Ngay sau khi ban hành kế hoạch triển khai chương trình, Sở đã quán triệt các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và các văn bản chỉ đạo của tỉnh đến các phòng, đơn vị trực thuộc. Kế hoạch xác định rõ mục tiêu triển khai kịp thời, hiệu quả các nhiệm vụ được giao; trang bị kiến thức, kỹ năng số cho trẻ em nhằm nâng cao khả năng tự bảo vệ, bảo vệ dữ liệu cá nhân và tương tác an toàn trên môi trường mạng; chủ động phòng ngừa, ngăn chặn các hành vi xâm hại trẻ em trên không gian mạng; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến kiến thức, kỹ năng bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng tới cha mẹ, giáo viên và người chăm sóc trẻ em thông qua các nền tảng truyền thông số và mạng xã hội.
Công tác tuyên truyền, giáo dục và phòng ngừa được xác định là nhiệm vụ thường xuyên, được lồng ghép trong các chương trình, kế hoạch và hoạt động truyền thông về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nội dung tuyên truyền tập trung vào việc hướng dẫn kỹ năng sử dụng Internet và mạng xã hội an toàn; nhận diện các nguy cơ bị xâm hại, dụ dỗ, lừa đảo hoặc bắt nạt trên môi trường mạng; nâng cao nhận thức về bảo vệ thông tin, hình ảnh và dữ liệu cá nhân; khuyến cáo không chia sẻ thông tin riêng tư, không tương tác với các tài khoản có dấu hiệu lừa đảo hoặc dụ dỗ. Bên cạnh đó, trẻ em được hướng dẫn cách thông báo cho cha mẹ, giáo viên hoặc cơ quan chức năng khi phát hiện các nội dung độc hại, hành vi xâm hại hoặc dấu hiệu bị đe dọa, bắt nạt trên mạng. Sở cũng giao Trung tâm Phát triển Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo phối hợp tuyên truyền trên các nền tảng truyền thông số của đơn vị; lồng ghép truyền thông nhằm nâng cao nhận thức xã hội và vai trò của gia đình trong bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng; khuyến khích phát triển và lan tỏa các sản phẩm văn hóa, nội dung số lành mạnh, phù hợp với trẻ em.
Song song với công tác tuyên truyền, Sở Khoa học và Công nghệ chú trọng triển khai các giải pháp công nghệ và kỹ thuật hỗ trợ bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng. Trong đó tập trung thực hiện chuyển đổi IPv6; phối hợp quản lý, giám sát hoạt động của các nền tảng số và nền tảng xuyên biên giới theo quy định; phối hợp yêu cầu gỡ bỏ các thông tin xâm hại trẻ em, thông tin độc hại đối với trẻ em khi có đề nghị từ cơ quan có thẩm quyền; đôn đốc các doanh nghiệp viễn thông, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ Internet triển khai các giải pháp ngăn chặn thông tin vi phạm pháp luật và thông tin độc hại. Sở cũng phối hợp với Công an tỉnh trong việc xác thực thông tin thuê bao, tài khoản người dùng thông qua Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư nhằm phục vụ công tác quản lý, định danh, xác minh và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trên môi trường mạng. Việc chuyển đổi IPv6 được xác định là nhiệm vụ quan trọng, góp phần nâng cao khả năng quản lý, truy vết và xác minh nguồn phát sinh các hành vi vi phạm trên không gian mạng. Đối với các công cụ hỗ trợ bảo vệ trẻ em trên nền tảng số, Sở tập trung tuyên truyền, hướng dẫn và khuyến nghị phụ huynh, giáo viên và trẻ em sử dụng chế độ tìm kiếm an toàn, công cụ kiểm soát của cha mẹ, thiết lập quyền riêng tư và các tính năng lọc nội dung không phù hợp. Qua đó giúp trẻ em tiếp cận môi trường số một cách an toàn, lành mạnh và có trách nhiệm hơn.
Trong công tác tiếp nhận và xử lý thông tin, Sở Khoa học và Công nghệ tiếp tục duy trì, vận hành các nền tảng số, kênh thông tin và hệ thống phản ánh hiện trường của tỉnh theo nhiệm vụ được giao; phối hợp với các cơ quan liên quan trong việc tiếp nhận, chuyển xử lý các phản ánh, kiến nghị của người dân liên quan đến môi trường mạng, an toàn thông tin và bảo vệ trẻ em. Đến thời điểm báo cáo, Sở chưa ghi nhận và xử lý vụ việc chuyên biệt thuộc thẩm quyền trực tiếp liên quan đến xâm hại trẻ em trên môi trường mạng.
Thời gian tới, Sở Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp tục triển khai các nhiệm vụ theo Chương trình Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026-2030; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng; tăng cường phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan trong quản lý hoạt động viễn thông, Internet, nền tảng số và bảo đảm an toàn thông tin mạng; qua đó góp phần xây dựng môi trường số an toàn, lành mạnh, tạo điều kiện để trẻ em phát triển toàn diện trong thời kỳ chuyển đổi số.