Chuyển đổi số ngành Y tế: Dữ liệu số góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe
Chuyển đổi số đang từng bước làm thay đổi phương thức quản lý, cung cấp và tiếp cận dịch vụ y tế trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Từ giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử, xây dựng hồ sơ sức khỏe người dân đến triển khai bệnh án điện tử, đơn thuốc điện tử và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), ngành Y tế đang hình thành hệ sinh thái y tế số theo hướng kết nối dữ liệu, giảm giấy tờ và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Dữ liệu số trở thành nền tảng của y tế hiện đại
Xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong đổi mới quản trị ngành, thời gian qua, Sở Y tế Thái Nguyên tập trung xây dựng môi trường y tế có khả năng kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu; tăng cường sử dụng hồ sơ, dữ liệu điện tử thay thế giấy tờ, đồng thời gắn chuyển đổi số với cải cách hành chính, Đề án 06 và phát triển chính quyền số, xã hội số. Trong năm 2026, Sở Y tế đã ban hành và triển khai nhiều kế hoạch liên quan đến hồ sơ bệnh án điện tử, số hóa dữ liệu, Sổ sức khỏe điện tử, an toàn thông tin và ứng dụng AI trong y tế.
Bàn giao thiết bị Kiosk lấy số tự động tại xã Chợ Mới
Một trong những chuyển biến rõ nét là việc đưa các thủ tục hành chính lên môi trường điện tử. Toàn ngành hiện có 128 thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý, trong đó 105 thủ tục được cung cấp trực tuyến toàn trình, 20 thủ tục trực tuyến một phần. Tính đến ngày 10/9/2026, ngành Y tế tiếp nhận 4.191 hồ sơ, trong đó 4.189 hồ sơ được tiếp nhận trực tuyến; tỷ lệ hồ sơ được số hóa đạt 96,95% và thanh toán trực tuyến đạt 100%. Cùng với cải cách thủ tục hành chính, dữ liệu y tế đang được từng bước chuẩn hóa và liên thông. 12 cơ sở dữ liệu, hệ thống chuyên ngành được rà soát, cập nhật, đối soát và làm sạch theo nguyên tắc “Đúng - Đủ - Sạch - Sống - Thống nhất - Dùng chung - Đồng bộ - Thông suốt”, với tỷ lệ làm sạch trung bình đạt 91%. Các nhóm dữ liệu được tập trung gồm khám chữa bệnh, bảo hiểm y tế, sức khỏe điện tử, y tế dự phòng, sức khỏe bà mẹ - trẻ em, đơn thuốc điện tử, dược, trang thiết bị và hành nghề y dược.
Đáng chú ý, dữ liệu sức khỏe đang được kết nối ngày càng sâu hơn với các tiện ích trên VNeID. Thực hiện Chiến dịch “100 ngày tạo lập, cập nhật Sổ sức khỏe điện tử”, đến ngày 10/9/2026, toàn tỉnh đã tổ chức khám sức khỏe cho 1.208.703 người dân, đạt 70,73% dân số. Tỷ lệ người dân được quản lý hồ sơ sức khỏe điện tử đạt 93,7%; tỷ lệ người dân có Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID đạt 43,9%. Những con số này cho thấy dữ liệu đang từng bước trở thành một thành phần quan trọng trong quản lý, theo dõi và chăm sóc sức khỏe người dân trên môi trường số.
Bệnh viện số, AI mở rộng không gian chăm sóc sức khỏe
Tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, chuyển đổi số đang được triển khai đồng thời ở khâu quản lý, xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh và hồ sơ người bệnh. Các bệnh viện tiếp tục ứng dụng hệ thống thông tin bệnh viện (HIS), hệ thống xét nghiệm (LIS), hệ thống lưu trữ và truyền tải hình ảnh (PACS/RIS), bệnh án điện tử cùng các phần mềm chuyên môn, tạo nền tảng cho quá trình chuyển từ mô hình quản lý dựa trên hồ sơ giấy sang môi trường số.
Theo báo cáo của Sở Y tế, 37/37 bệnh viện trên địa bàn tỉnh đã triển khai hồ sơ bệnh án điện tử, đạt 100%; 23 bệnh viện đã thông báo bỏ bệnh án giấy. Cùng với đó, 100% bệnh viện triển khai thanh toán dịch vụ y tế không dùng tiền mặt, tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt đạt 45% tổng thanh toán. Đơn thuốc điện tử tiếp tục được mở rộng, với 580 cơ sở khám chữa bệnh và 2.646 bác sĩ đã được cấp mã liên thông; số đơn thuốc liên thông trên hệ thống đạt 3.770.848 đơn.
Sở Y tế tổ chức tập huấn phần mềm khám chữa bệnh từ xa cho cán bộ y tế cơ sở
Không chỉ dừng ở số hóa quy trình, công nghệ mới đang được đưa vào hỗ trợ chuyên môn. Một số cơ sở y tế từng bước triển khai hội chẩn từ xa, lưu trữ hình ảnh số, giải phẫu bệnh số và AI hỗ trợ chuyên môn. Trong sàng lọc ung thư cổ tử cung, hàng nghìn tiêu bản đã được số hóa, hỗ trợ phát hiện sớm tổn thương tiền ung thư và ung thư; tỷ lệ phù hợp giữa chẩn đoán trên tiêu bản số hóa và kính hiển vi quang học đạt trên 96%. Ngành Y tế cũng đang triển khai các hướng ứng dụng như hệ thống dữ liệu hỗ trợ tầm soát ung thư cổ tử cung, AI hỗ trợ chẩn đoán dị tật tim bẩm sinh từ bào thai, kho dữ liệu hình ảnh y tế tập trung và AI hỗ trợ chẩn đoán X-quang ngực.
Với nền tảng dữ liệu ngày càng được chuẩn hóa, bệnh án điện tử được mở rộng và AI bắt đầu tham gia vào các khâu chuyên môn, chuyển đổi số đang mở ra hướng phát triển mới cho y tế Thái Nguyên: Lấy dữ liệu làm nền tảng, công nghệ làm công cụ và người dân làm trung tâm. Thời gian tới, việc tiếp tục hoàn thiện hạ tầng số, kho dữ liệu dùng chung, nền tảng tích hợp, bảo đảm an toàn thông tin và phát triển nhân lực công nghệ sẽ là những yếu tố quan trọng để các thành quả số hóa được chuyển hóa thành chất lượng dịch vụ y tế tốt hơn, thuận tiện hơn và hiệu quả hơn cho người dân./.