THÁI NGUYÊN

Học viên thực hành, trải nghiệm các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) trong chương trình tập huấn "Bình dân học AI"

Với sự chỉ đạo xuyên suốt từ các chủ trương của Trung ương, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Thái Nguyên đang từng bước xây dựng hệ sinh thái phát triển nguồn nhân lực số gắn với đổi mới sáng tạo, liên kết đào tạo và nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp.

Hoàn thiện thể chế tạo nền tảng phát triển nguồn nhân lực

Xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao luôn gắn liền với việc hoàn thiện cơ chế, chính sách. Trong giai đoạn 2021–2025, Thái Nguyên triển khai đồng bộ các chủ trương của Trung ương về quản lý, khai thác và sử dụng hiệu quả các nguồn lực phát triển, đồng thời cụ thể hóa bằng nhiều chính sách phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Trong giai đoạn tiếp theo, tỉnh tiếp tục đổi mới phương thức quản lý nhiệm vụ khoa học và công nghệ theo hướng đặt hàng từ yêu cầu thực tiễn, lấy hiệu quả ứng dụng làm thước đo, gắn nghiên cứu với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Cùng với đó, Hội đồng nhân dân tỉnh đã ban hành nhiều cơ chế hỗ trợ mới như Nghị quyết số 12/2026/NQ-HĐND ngày 28/4/2026 quy định mức chi hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, hàng hóa; Nghị quyết số 13/2026/NQ-HĐND quy định mức hỗ trợ đăng ký bảo hộ tài sản trí tuệ đến năm 2030. Những chính sách này góp phần tạo môi trường thuận lợi để đội ngũ nhà khoa học, doanh nghiệp và các tổ chức nghiên cứu mạnh dạn đầu tư cho nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và làm chủ công nghệ. Việc hoàn thiện thể chế không chỉ tạo động lực cho hoạt động khoa học và công nghệ mà còn mở ra nhiều cơ hội phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thu hút chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp công nghệ tham gia vào hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của tỉnh.

Khẳng định vai trò trung tâm đào tạo và nghiên cứu của khu vực

Một trong những lợi thế nổi bật của Thái Nguyên là hệ thống giáo dục đại học và nghiên cứu khoa học phát triển. Đây được xem là nền tảng quan trọng để địa phương hình thành đội ngũ nhân lực khoa học, công nghệ và chuyển đổi số phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Tính đến tháng 6/2026, toàn tỉnh có 38 tổ chức khoa học và công nghệ đang hoạt động, gồm 30 tổ chức công lập và 8 tổ chức ngoài công lập. Trong đó, Đại học Thái Nguyên giữ vai trò trung tâm trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và nghiên cứu khoa học. Theo số liệu thống kê, năm 2026 Đại học Thái Nguyên cùng các đơn vị trực thuộc đang chủ trì thực hiện 27 trong tổng số 72 nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh, chiếm 37,5%, với tổng kinh phí ngân sách được phê duyệt hơn 37 tỷ đồng. Đây là lực lượng nòng cốt cung cấp nguồn nhân lực trình độ cao, đồng thời là cầu nối chuyển giao công nghệ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp địa phương.

Một dấu mốc quan trọng trong phát triển nguồn nhân lực của tỉnh là ngày 15/5/2026, UBND tỉnh Thái Nguyên và Đại học Thái Nguyên ký kết thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2026–2030, đồng thời công bố thành lập Trung tâm Đổi mới sáng tạo Vùng. Sự kiện này tạo tiền đề xây dựng mô hình liên kết "Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp", giúp gắn đào tạo với nhu cầu sử dụng lao động, kết nối nghiên cứu khoa học với hoạt động sản xuất, kinh doanh và thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

Đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ chuyển đổi số

Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực số

Song song với đào tạo nguồn nhân lực trong các cơ sở giáo dục, Thái Nguyên chú trọng nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng chính quyền số. Đến nay, 100% cán bộ, công chức, viên chức của tỉnh đã được đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số cơ bản. Theo kết quả khảo sát, tổng số cán bộ chuyên trách chuyển đổi số tại 14 cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh và 92 xã, phường là 203 người, trong đó 104 người có chuyên môn công nghệ thông tin, 99 người thuộc các chuyên ngành khác. Đội ngũ này đang trực tiếp vận hành các hệ thống thông tin, nền tảng số, góp phần nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính, phục vụ người dân và doanh nghiệp theo hướng hiện đại, minh bạch và thuận tiện. Nguồn nhân lực số cũng đang từng bước được mở rộng tới cơ sở thông qua hoạt động đào tạo, bồi dưỡng cho thành viên các Tổ công nghệ số cộng đồng, góp phần nâng cao kỹ năng số của người dân và thúc đẩy quá trình chuyển đổi số toàn diện trên địa bàn tỉnh. 

Để đón đầu xu thế phát triển của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, Thái Nguyên xác định phát triển nguồn nhân lực cho các công nghệ chiến lược là nhiệm vụ trọng tâm. Theo Đề án số 22-ĐA/TU, tỉnh tập trung phát triển 5 nhóm công nghệ trọng tâm, gồm: đồ họa số; phần mềm và trí tuệ nhân tạo (AI) ứng dụng chuyên ngành; tự động hóa công nghiệp và người máy; thiết bị bay không người lái; bán dẫn và Internet vạn vật (IoT). Đáng chú ý, trong năm 2026, tỉnh triển khai 11 nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh về công nghệ chiến lược, trong đó 100% nhiệm vụ đều liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI). Điều này cho thấy AI đang được xác định là lĩnh vực ưu tiên trong nghiên cứu và ứng dụng, đồng thời phản ánh năng lực tiếp cận công nghệ mới của đội ngũ cán bộ khoa học trên địa bàn.

Nguồn nhân lực góp phần nâng cao sức hấp dẫn đầu tư

Chất lượng nguồn nhân lực ngày càng được nâng lên đã góp phần tạo lợi thế cạnh tranh cho Thái Nguyên trong thu hút đầu tư, nhất là các dự án công nghệ cao. Trong giai đoạn 2021-2025, tỷ trọng giá trị xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao trên tổng giá trị xuất khẩu hàng hóa của tỉnh luôn duy trì ở mức cao, đạt từ 83% đến 94,7%, riêng năm 2025 đạt 91,8%. Để chuẩn bị cho giai đoạn phát triển tiếp theo, tỉnh đang đẩy nhanh tiến độ triển khai Khu công nghiệp công nghệ thông tin tập trung Yên Bình; bên cạnh đó, việc tỉnh chủ động làm việc với đối tác Hàn Quốc về đầu tư Trung tâm Dữ liệu tỉnh Thái Nguyên được kỳ vọng sẽ mở ra dư địa phát triển mới cho kinh tế số, đồng thời tạo nhu cầu lớn về nguồn nhân lực trong các lĩnh vực dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, điện toán đám mây và công nghiệp bán dẫn.

Bên cạnh những kết quả đạt được, báo cáo đánh giá của tỉnh cũng chỉ rõ một số khó khăn trong phát triển nguồn nhân lực khoa học, công nghệ và chuyển đổi số. Nguồn nhân lực có trình độ chuyên sâu về công nghệ thông tin, dữ liệu số, an toàn thông tin và các công nghệ chiến lược vẫn còn thiếu, đặc biệt tại cấp cơ sở. Hoạt động của doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp công nghệ số và doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tuy có chuyển biến nhưng quy mô còn nhỏ. Phần lớn doanh nghiệp địa phương là doanh nghiệp nhỏ và vừa nên khả năng đầu tư cho nghiên cứu và phát triển (R&D), cũng như thu hút chuyên gia, nhân lực chất lượng cao còn hạn chế. Trong khi đó, tốc độ phát triển công nghệ rất nhanh, đòi hỏi nguồn lực đầu tư lớn cho hạ tầng kỹ thuật và đào tạo nhân lực...

Để nguồn nhân lực thực sự trở thành động lực phát triển trong giai đoạn tới, Thái Nguyên xác định tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW; xây dựng các chính sách thu hút chuyên gia, nhà khoa học và nhân lực chất lượng cao phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Cùng với đó, tỉnh sẽ tăng cường đào tạo chuyên sâu về kỹ năng số, dữ liệu số, an toàn thông tin và trí tuệ nhân tạo cho cán bộ, công chức, người lao động trong doanh nghiệp và thành viên các Tổ công nghệ số cộng đồng. Việc phát huy vai trò của Đại học Thái Nguyên và Trung tâm Đổi mới sáng tạo Vùng trong kết nối nghiên cứu với doanh nghiệp tiếp tục được xác định là giải pháp quan trọng nhằm hình thành chuỗi liên kết bền vững giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp. Địa phương cũng đặt mục tiêu đẩy nhanh tiến độ xây dựng Khu công nghiệp công nghệ thông tin tập trung Yên Bình; mở rộng hạ tầng viễn thông, trong đó mạng 5G đã phủ sóng khoảng 82% dân số tính đến tháng 6/2026; đồng thời phát triển trung tâm dữ liệu để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế số.

Với nền tảng là trung tâm đào tạo, nghiên cứu lớn của khu vực, cùng sự chủ động trong hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng và tăng cường liên kết giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp, Thái Nguyên đang từng bước xây dựng nguồn nhân lực số đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Đây sẽ là yếu tố quan trọng góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế bền vững trong kỷ nguyên số.